RefLight, Reflection & Refraction (পোহৰ, প্ৰতিফলন আৰু প্ৰতিসৰণ) : 2

---

Q. Who controls the size of the pupil ? প্ৰশ্ন: চকুৰ পুতলিৰ আকাৰ কোনে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে ?

Ans: Iris উত্তৰ: আইৰিছ

Explanation: Iris controls the amount of light entering the eye. ব্যাখ্যা: আইৰিছে চকুত প্ৰৱেশ কৰা পোহৰৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

Q. Diameter of the human eye ? প্ৰশ্ন: মানুহৰ চকুৰ ব্যাস কিমান ?

Ans: About 2.3 to 2.5 cm উত্তৰ: প্ৰায় ২.৩ ৰ পৰা ২.৫ ছেমি

Explanation: The human eye is nearly spherical. ব্যাখ্যা: মানুহৰ চকু প্ৰায় গোলাকাৰ।

Q. Which type of lens is in the human eye ? প্ৰশ্ন: মানুহৰ চকুত কোন ধৰণৰ লেন্স থাকে ?

Ans: Convex lens উত্তৰ: উত্তল লেন্স

Explanation: The eye lens converges light rays onto the retina. ব্যাখ্যা: চকুৰ লেন্সে পোহৰ ৰশ্মি ৰেটিনাত একত্ৰিত কৰে।

Q. Range of vision of a healthy human eye ? প্ৰশ্ন: এটা সুস্থ চকুৰ দৃষ্টিসীমা কিমান ?

Ans: Infinity উত্তৰ: অসীম

Explanation: A healthy eye sees distant objects clearly. ব্যাখ্যা: সুস্থ চকুৱে দূৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখে।

Q. Least distance of distinct vision ? প্ৰশ্ন: স্পষ্ট দৃষ্টিৰ ন্যূনতম দূৰত্ব কিমান ?

Ans: 25 cm উত্তৰ: ২৫ ছেমি

Explanation: A normal eye sees nearby objects clearly beyond 25 cm. ব্যাখ্যা: সাধাৰণ চকুৱে ২৫ ছেমিৰ ওপৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখে।

Q. Type of image formed on the retina ? প্ৰশ্ন: ৰেটিনাত কেনেধৰণৰ ছবি গঠন হয় ?

Ans: Real, inverted, and diminished উত্তৰ: বাস্তৱ, উল্টা আৰু সৰু

Explanation: The eye lens forms a real image on the retina. ব্যাখ্যা: চকুৰ লেন্সে ৰেটিনাত বাস্তৱ ছবি গঠন কৰে।

Q. Lens used to correct myopia ? প্ৰশ্ন: মায়োপিয়া সংশোধন কৰিবলৈ কোন লেন্স ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Concave lens উত্তৰ: অৱতল লেন্স

Explanation: Concave lenses diverge light rays. ব্যাখ্যা: অৱতল লেন্সে পোহৰ ৰশ্মি অপসাৰিত কৰে।

Q. Lens used to view water depth ? প্ৰশ্ন: পানীৰ গভীৰতা চাবলৈ কোন লেন্স ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Convex lens উত্তৰ: উত্তল লেন্স

Explanation: Convex lenses magnify underwater objects. ব্যাখ্যা: উত্তল লেন্সে বস্তু ডাঙৰকৈ দেখুৱায়।

Q. Can myopia be corrected by bifocal lenses ? প্ৰশ্ন: বাইফোকাল লেন্সে মায়োপিয়া সংশোধন কৰিব পাৰেনে ?

Ans: Yes উত্তৰ: হয়

Explanation: Bifocal lenses help both near and distant vision. ব্যাখ্যা: বাইফোকাল লেন্সে ওচৰ আৰু দূৰৰ বস্তু দুয়োটা স্পষ্ট দেখায়।

Q. Defect where near objects appear unclear ? প্ৰশ্ন: কোন দৃষ্টিদোষত ওচৰৰ বস্তু স্পষ্ট দেখা নাযায় ?

Ans: Hypermetropia উত্তৰ: হাইপাৰমেট্ৰোপিয়া

Explanation: In hypermetropia, images form behind the retina. ব্যাখ্যা: এই দোষত ছবি ৰেটিনাৰ পিছফালে গঠন হয়।

Q. Colour with minimum diffraction ? প্ৰশ্ন: কোন ৰঙৰ ব্যতিচাৰ সৰ্বনিম্ন ?

Ans: Red উত্তৰ: ৰঙা

Explanation: Red has the longest wavelength. ব্যাখ্যা: ৰঙা পোহৰৰ তরংগদৈৰ্ঘ্য আটাইতকৈ বেছি।

Q. White light contains how many colours ? প্ৰশ্ন: বগা পোহৰত কিমানটা ৰং থাকে ?

Ans: Seven উত্তৰ: সাতটা

Explanation: White light splits into VIBGYOR colours. ব্যাখ্যা: বগা পোহৰ সাতটা ৰঙত বিভক্ত হয়।

Q. Device used to obtain sunlight spectrum ? প্ৰশ্ন: সূৰ্যৰ পোহৰৰ বৰ্ণালী পাবলৈ কোন যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Prism উত্তৰ: প্ৰিজম

Explanation: A prism disperses sunlight into colours. ব্যাখ্যা: প্ৰিজমে সূৰ্যৰ পোহৰ বিভিন্ন ৰঙত বিভক্ত কৰে।

Q. Colour with maximum deviation in spectrum ? প্ৰশ্ন: বৰ্ণালীত কোন ৰঙৰ বিচ্যুতি আটাইতকৈ বেছি ?

Ans: Violet উত্তৰ: বেঙুনীয়া

Explanation: Violet bends the most due to shortest wavelength. ব্যাখ্যা: বেঙুনীয়া ৰঙৰ তরংগদৈৰ্ঘ্য সৰ্বনিম্ন।

Q. Primary colours of light ? প্ৰশ্ন: পোহৰৰ মুখ্য ৰংসমূহ কি ?

Ans: Red, Green, Blue উত্তৰ: ৰঙা, সেউজীয়া, নীলা

Explanation: These colours combine to form all colours. ব্যাখ্যা: এই তিনিটা ৰং মিলি আন ৰং সৃষ্টি কৰে।

Q. Reason for twinkling of stars ? প্ৰশ্ন: তৰা টিপটিপাই থকা কাৰণ কি ?

Ans: Atmospheric refraction উত্তৰ: বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰতিসৰণ

Explanation: Air layers continuously bend starlight. ব্যাখ্যা: বায়ুমণ্ডলত পোহৰ বাৰে বাৰে বেঁকে যায়।

 Q. Which colour scatters the most ? প্ৰশ্ন: কোন ৰং আটাইতকৈ বেছি বিচ্ছুৰিত হয় ?

Ans: Blue উত্তৰ: নীলা

Explanation: Blue light has shorter wavelength. ব্যাখ্যা: নীলা পোহৰৰ তরংগদৈৰ্ঘ্য কম।

Q. What colour does the sky appear from the Moon ? প্ৰশ্ন: চন্দ্ৰৰ পৰা আকাশ কেনে দেখা যায় ?

Ans: Black উত্তৰ: ক’লা

Explanation: The Moon has no atmosphere for scattering light. ব্যাখ্যা: চন্দ্ৰত বায়ুমণ্ডল নাই, সেয়েহে আকাশ ক’লা দেখা যায়।

Q. Scattering of light caused by suspension particles is called ? প্ৰশ্ন: স্থগিত কণাই পোহৰ বিচ্ছুৰণ কৰাক কি কোৱা হয় ?

Ans: Tyndall Effect উত্তৰ: টিণ্ডল প্ৰভাৱ

Explanation: Tiny particles scatter light beams. ব্যাখ্যা: সৰু কণাই পোহৰ বিচ্ছুৰিত কৰে।

Electricity (বিদ্যুৎ)

Q. Charge on an electron is ? প্ৰশ্ন: ইলেক্ট্ৰনৰ আধান কিমান ?

Ans: 1.6 × 10⁻¹⁹ C উত্তৰ: ১.৬ × ১০⁻¹⁹ কুলম্ব

Explanation: Electron carries a fundamental negative charge. ব্যাখ্যা: ইলেক্ট্ৰনে মৌলিক ঋণাত্মক আধান বহন কৰে।

Q. SI unit of electric charge ? প্ৰশ্ন: বৈদ্যুতিক আধানৰ SI একক কি ?

Ans: Coulomb উত্তৰ: কুলম্ব

Explanation: Coulomb is the SI unit of charge. ব্যাখ্যা: কুলম্ব আধানৰ SI একক।

Q. Which instrument is used to measure electric current ? প্ৰশ্ন: বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ জোখিবলৈ কোন যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Ammeter উত্তৰ: এমিটাৰ

Explanation: Ammeter measures current in a circuit. ব্যাখ্যা: এমিটাৰে বর্তনীত প্ৰবাহ জোখে।

Q. What type of current is obtained from a battery ? প্ৰশ্ন: বেটেৰীৰ পৰা কেনেধৰণৰ প্ৰবাহ পোৱা যায় ?

Ans: Direct Current (DC) উত্তৰ: প্ৰত্যক্ষ প্ৰবাহ (DC)

Explanation: Battery current flows in one direction only. ব্যাখ্যা: বেটেৰীৰ প্ৰবাহ একে দিশত যায়।

Q. SI unit of electric current ? প্ৰশ্ন: বৈদ্যুতিক প্ৰবাহৰ SI একক কি ?

Ans: Ampere উত্তৰ: এম্পিয়াৰ

Explanation: Ampere measures electric current. ব্যাখ্যা: এম্পিয়াৰে বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ জোখে।

Q. Flow of electric charge is called ? প্ৰশ্ন: বৈদ্যুতিক আধানৰ প্ৰবাহক কি কোৱা হয় ?

Ans: Electric current উত্তৰ: বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ

Explanation: Moving charges create electric current. ব্যাখ্যা: চলন্ত আধানেই বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ সৃষ্টি কৰে।

Q. SI unit of potential difference ? প্ৰশ্ন: বিভৱ পাৰ্থক্যৰ SI একক কি ?

Ans: Volt উত্তৰ: ভল্ট

Explanation: Volt measures electrical potential difference. ব্যাখ্যা: ভল্টে বিভৱ পাৰ্থক্য জোখে।

Q. Instrument used to measure potential difference ? প্ৰশ্ন: বিভৱ পাৰ্থক্য জোখিবলৈ কোন যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Voltmeter উত্তৰ: ভল্টমিটাৰ

Explanation: Voltmeter measures voltage in a circuit. ব্যাখ্যা: ভল্টমিটাৰে বিভৱ পাৰ্থক্য জোখে।

Q. Ohm’s law is represented by ? প্ৰশ্ন: ওহমৰ নিয়ম কেনেকৈ প্ৰকাশ কৰা হয় ?

Ans / উত্তৰ: V = IR

Explanation: Voltage equals current × resistance. ব্যাখ্যা: বিভৱ পাৰ্থক্য = প্ৰবাহ × ৰোধ।

Q. Formula to determine resistance ? প্ৰশ্ন: ৰোধ নিৰ্ণয়ৰ সূত্ৰ কি ?

Ans / উত্তৰ: R=V/I​

Explanation: Resistance is voltage divided by current. ব্যাখ্যা: ৰোধ = বিভৱ পাৰ্থক্য ÷ প্ৰবাহ।

Q. Unit of electrical resistance ? প্ৰশ্ন: বৈদ্যুতিক ৰোধৰ একক কি ?

Ans: Ohm (Ω) উত্তৰ: ওহম (Ω)

Explanation: Ohm is the SI unit of resistance. ব্যাখ্যা: ওহম ৰোধৰ SI একক।

Q. A heater coil resistance 55 Ω connected to 220 V: current = ? প্ৰশ্ন: ৫৫ Ω ৰোধৰ হিটাৰ ২২০ V ত সংযোগ কৰিলে প্ৰবাহ কিমান ?

Ans: 4 A উত্তৰ: ৪ এম্পিয়াৰ

Explanation: I = V/R = 220 / 55 = 4A, ব্যাখ্যা: প্ৰবাহ = বিভৱ পাৰ্থক্য ÷ ৰোধ।

Q. A good conductor of electricity is ? প্ৰশ্ন: বিদ্যুতৰ উত্তম পৰিবাহক কোন ?

Ans: Silver উত্তৰ: ৰূপ

Explanation: Silver has very low resistance. ব্যাখ্যা: ৰূপৰ ৰোধ অতি কম।

Q. Effect of temperature increase on conductor’s resistance ? প্ৰশ্ন: তাপমাত্ৰা বৃদ্ধি পালে পৰিবাহকৰ ৰোধত কি হয় ?

Ans: It increases উত্তৰ: বৃদ্ধি পায়

Explanation: Higher temperature increases electron collisions. ব্যাখ্যা: অধিক তাপত ইলেক্ট্ৰনৰ সংঘৰ্ষ বৃদ্ধি পায়।