Common Entrance Exams : Test 3

---

1. The main difference between a mixture and a compound is - মিশ্ৰণ আৰু যৌগৰ মাজৰ মুখ্য পাৰ্থক্য কি ?

(A) Both are chemical / দুয়োটাই ৰাসায়নিক (B) Mixture is chemical, compound is physical / মিশ্ৰণ ৰাসায়নিক, যৌগ ভৌতিক (C) Mixture is physical, compound is chemical / মিশ্ৰণ ভৌতিক, যৌগ ৰাসায়নিক (D) No difference / কোনো পাৰ্থক্য নাই

Ans / উত্তৰ: (C) Mixture is physical, compound is chemical / মিশ্ৰণ ভৌতিক, যৌগ ৰাসায়নিক

Explanation / ব্যাখ্যা: A mixture is formed by physically combining substances, while a compound is formed by a chemical combination of elements in a fixed ratio.
মিশ্ৰণত পদাৰ্থসমূহ ভৌতিকভাৱে একেলগে থাকে, আনহাতে যৌগত মৌলসমূহ নিৰ্দিষ্ট অনুপাতত ৰাসায়নিকভাৱে যুক্ত হয়।

2. A solution is - দ্ৰৱণ (Solution) কাক কোৱা হয় ?

(A) A suspension / ছাচপেনশ্যন (B) A heterogeneous mixture / অসমসত্ব মিশ্ৰণ (C) A homogeneous mixture of two or more substances / দুই বা ততোধিক পদাৰ্থৰ সমসত্ব মিশ্ৰণ (D) A compound only / কেৱল যৌগ

Ans / উত্তৰ: (C) A homogeneous mixture of two or more substances / দুই বা ততোধিক পদাৰ্থৰ সমসত্ব মিশ্ৰণ

Explanation / ব্যাখ্যা: A solution has a uniform composition throughout. দ্ৰৱণৰ গঠন সকলো ঠাইতে একে বা সমসত্ব হয়।

Example / উদাহৰণ: Salt dissolved in water / পানীত নিমখ দ্ৰৱীভূত হোৱা।

3. Solids have a fixed shape because - গোটা পদাৰ্থৰ নিৰ্দিষ্ট আকৃতি কিয় থাকে ?

(A) Large spaces between particles / কণাৰ মাজত বৃহৎ খালী ঠাই (B) Weak attraction / দুৰ্বল আকৰ্ষণ (C) Strong attraction between particles / কণাসমূহৰ মাজত শক্তিশালী আকৰ্ষণ (D) No attraction / কোনো আকৰ্ষণ নাই

Ans / উত্তৰ: (C) Strong attraction between particles / কণাসমূহৰ মাজত শক্তিশালী আকৰ্ষণ

Explanation / ব্যাখ্যা: Strong forces of attraction keep the particles closely packed in fixed positions. কণাসমূহৰ মাজত থকা শক্তিশালী আকৰ্ষণ বলৰ বাবে কণাবোৰ ওচৰা-ওচৰিকৈ নিৰ্দিষ্ট স্থানত থাকে। সেয়েহে গোটা পদাৰ্থৰ নিৰ্দিষ্ট আকৃতি থাকে।

4. The chemical formula of water is - পানীৰ ৰাসায়নিক সংকেত কি ?

(A) H₂O₂ (B) HO (C) H₂O (D) O₂

Ans / উত্তৰ: (C) H₂O

Explanation / ব্যাখ্যা: One water molecule contains two hydrogen atoms and one oxygen atom. এটা পানীৰ অণুত দুটা হাইড্ৰজেন পৰমাণু আৰু এটা অক্সিজেন পৰমাণু থাকে।

5. Rusting is a type of - জং ধৰা কোন প্ৰকাৰৰ বিক্ৰিয়া ?

(A) Reduction / বিজাৰণ (B) Oxidation / জাৰণ (C) Neutralization / প্ৰশমন (D) Displacement / অপসৰণ

Ans / উত্তৰ: (B) Oxidation / জাৰণ

Explanation / ব্যাখ্যা: Rusting occurs when iron reacts with oxygen and moisture, resulting in oxidation of iron. লোহাই অক্সিজেন আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰাৰ ফলত জং ধৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াত লোহাৰ জাৰণ (Oxidation) হয়।

6. Change of state of matter occurs due to - পদাৰ্থৰ অৱস্থাৰ পৰিৱৰ্তন কিহৰ বাবে হয় ?

(A) Pressure only / কেৱল চাপ (B) Temperature / উষ্ণতা (C) Shape / আকৃতি (D) Colour / ৰং

Ans / উত্তৰ: (B) Temperature / উষ্ণতা

Explanation / ব্যাখ্যা: Heating or cooling can change matter from one state to another, such as ice changing into water. উত্তাপ দিয়া বা ঠাণ্ডা কৰাৰ ফলত পদাৰ্থৰ এটা অৱস্থাৰ পৰা আন এটা অৱস্থালৈ পৰিৱৰ্তন হয়; যেনে বৰফ পানীলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়।

7. An example of chemical change is - ৰাসায়নিক পৰিৱৰ্তনৰ এটা উদাহৰণ কি ?

(A) Melting ice / বৰফ গলা (B) Boiling water / পানী উতলা (C) Curd formation from milk / গাখীৰৰ পৰা দৈ হোৱা (D) Cutting paper / কাগজ কটা

Ans / উত্তৰ: (C) Curd formation from milk / গাখীৰৰ পৰা দৈ হোৱা

Explanation / ব্যাখ্যা: During curd formation, new substances are produced from milk, so it is a chemical change. গাখীৰৰ পৰা দৈ হোৱাৰ সময়ত নতুন পদাৰ্থ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে ই এটা ৰাসায়নিক পৰিৱৰ্তন।

8. Which force is used to separate cream from milk ? দুধৰ পৰা ক্ৰীম পৃথক কৰিবলৈ কোনটো বল ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

(A) Frictional Force — ঘর্ষণ বল  (B) Centripetal Force — অভিকেন্দ্ৰীয় বল
(C) Centrifugal Force — অপকেন্দ্ৰীয় বল   (D) None of these — ইয়াৰ এটাও নহয়

Ans: (C) Centrifugal Force (অপকেন্দ্ৰীয় বল)

Explanation: Cream is separated from milk using a centrifuge machine. The rapid spinning creates centrifugal force, causing the heavier milk to move outward while the lighter cream remains closer to the center, separating the two. ব্যাখ্যা: দুধৰ পৰা ক্ৰীম পৃথক কৰিবলৈ চেণ্ট্ৰিফিউজ মেচিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দ্ৰুত গতিত ঘূৰাৰ ফলত অপকেন্দ্ৰীয় বল সৃষ্টি হয়। গধুৰ দুধ বাহিৰলৈ সৰি যায় আৰু পাতল ক্ৰীম মাজৰ ফালে থাকে, ফলত ক্ৰীম সহজে পৃথক হয়।

9. What type of energy is present in a wound-up watch ? চাবি ভৰা ঘড়ীত কোন প্ৰকাৰৰ শক্তি থাকে ?

(A) Potential Energy — স্থিতিজ শক্তি  (B) Kinetic Energy — গতিশক্তি   (C) Stored Energy — সঞ্চিত শক্তি  (D) Mechanical Energy — যান্ত্ৰিক শক্তি

Ans: (A) Potential Energy (স্থিতিজ শক্তি)

Explanation: When a watch is wound, its spring stores energy. This stored energy is called potential energy. As the spring unwinds, the stored energy is converted into kinetic energy to run the watch. ব্যাখ্যা: ঘড়ীত চাবি ভৰিলে স্প্ৰিংত শক্তি সঞ্চিত হয়। এই সঞ্চিত শক্তিক স্থিতিজ শক্তি বোলা হয়। স্প্ৰিং ধীৰে ধীৰে খুলিবলৈ ধৰিলে এই শক্তি গতিশক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হৈ ঘড়ী চলায়।

=====================================================================

10. By which process is the Sun's energy produced ? সূৰ্যৰ শক্তি কোন প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা উৎপন্ন হয় ?

(A) Oxidation — জাৰণ (Oxidation)  (B) Nuclear Fission — নাভিকীয় বিভাজন
(C) Ionization — আয়নীকৰণ  (D) Nuclear Fusion — নাভিকীয় সংযোজন

Ans: (D) Nuclear Fusion (নাভিকীয় সংযোজন)

Explanation: The Sun produces energy through nuclear fusion. In its core, hydrogen nuclei combine to form helium, releasing a huge amount of heat and light energy. ব্যাখ্যা: সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰত **হাইড্ৰজেন পৰমাণুৰ সংযোজন (Nuclear Fusion)**ৰ ফলত হিলিয়াম গঠন হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিপুল পৰিমাণৰ তাপ আৰু পোহৰৰ শক্তি উৎপন্ন হয়।

11. Which of the following is the most elastic ? নিম্নলিখিতৰ ভিতৰত কোনটো সৰ্বাধিক স্থিতিস্থাপক ?

(A) Wet Clay — ভিজা মাটি  (B) Plastic — প্লাষ্টিক  (C) Rubber — ৰাবাৰ  (D) Steel — ষ্টীল

Ans: (D) Steel (ষ্টীল)

Explanation: Steel is the most elastic material because it regains its original shape completely after the deforming force is removed. Although rubber stretches more, steel has a much higher Young's modulus, making it more elastic. ব্যাখ্যা: ষ্টীল সৰ্বাধিক স্থিতিস্থাপক পদাৰ্থ। বল আঁতৰাই দিয়াৰ পিছত ই পুনৰ নিজৰ মূল আকাৰলৈ ঘূৰি আহে। যদিও ৰাবাৰ বেছি টানি দীঘল কৰিব পাৰি, তথাপি Young's Modulus বেছি হোৱাৰ বাবে ষ্টীলক অধিক স্থিতিস্থাপক বুলি ধৰা হয়।

12. Which force pulls a body towards the center of the Earth ? কোন বলৰ বাবে বস্তু পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰৰ ফালে আকৰ্ষিত হয় ?

(A) Mass — ভৰ  (B) Impulsive Force — আৱেগী বল  (C) Gravitational Force — গুৰুত্বাকৰ্ষণ বল  (D) Momentum — ভৰবেগ (সংवेগ)

Ans (C) Gravitational Force (গুৰুত্বাকৰ্ষণ বল)

Explanation: Every object on Earth is pulled towards its center due to the gravitational force. This force gives objects their weight and keeps planets and satellites in orbit. ব্যাখ্যা: পৃথিৱীয়ে সকলো বস্তুক নিজৰ কেন্দ্ৰৰ ফালে গুৰুত্বাকৰ্ষণ বলৰ দ্বাৰা আকৰ্ষণ কৰে। এই বলৰ ফলতেই বস্তুৰ ওজন হয় আৰু গ্ৰহ-উপগ্ৰহসমূহ কক্ষপথত থাকে।

13. Archimedes' Principle is related to: আর্কিমিডিছৰ নীতি তলৰ কোনটোৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ?

(A) Law of Gravitation — গুৰুত্বাকৰ্ষণৰ নীতি  (B) Right Triangle Rule — সমকোণী ত্ৰিভুজৰ নীতি
(C) Law of Floatation (Buoyancy) — প্লৱনৰ নীতি   (D) None of these — ইয়াৰ এটাও নহয়

Ans (C) Law of Floatation (Buoyancy) (প্লৱনৰ নীতি)

Explanation: Archimedes' Principle states that a body wholly or partially immersed in a fluid experiences an upward buoyant force equal to the weight of the fluid displaced by it. This principle explains why ships float and stones sink. ব্যাখ্যা: আর্কিমিডিছৰ নীতি অনুসৰি, কোনো বস্তু সম্পূৰ্ণ বা আংশিকভাৱে কোনো তৰলত ডুবিলে, বস্তুটোৱে সৰাই দিয়া তৰলৰ ওজনৰ সমান এক উৰ্ধ্বমুখী প্লৱন বল (Buoyant Force) লাভ কৰে। এই নীতিয়েই জাহাজ ভাহি থকাৰ আৰু শিল ডুবি যোৱাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰে।

14. Why do clouds float in the atmosphere? বায়ুমণ্ডলত ডাৱৰ কিয় ভাহি থাকে ?

(A) Pressure — চাপ  (B) Density — ঘনত্ব  (C) Temperature — তাপমাত্ৰা  (D) Velocity — বেগ

Ans: (B) Density (ঘনত্ব)

Explanation: Clouds float in the atmosphere because they are made up of tiny water droplets and ice crystals with a very low effective density. Air currents also help keep them suspended in the atmosphere. ব্যাখ্যা: ডাৱৰ অতি সৰু পানীৰ টোপাল আৰু বৰফৰ স্ফটিকৰে গঠিত। ইয়াৰ কাৰ্যকৰী ঘনত্ব কম হোৱাৰ লগতে বায়ুৰ ঊৰ্ধ্বমুখী প্ৰবাহে (air currents) ডাৱৰক বায়ুমণ্ডলত ভাহি থাকিবলৈ সহায় কৰে।

15. Which property remains unchanged when the quantity of a substance changes ? পদাৰ্থৰ পৰিমাণ সলনি হ'লেও কোনটো গুণ অপৰিৱৰ্তিত থাকে ?

A) Volume — আয়তন  (B) Density — ঘনত্ব  (C) Mass — ভৰ  (D) Weight — ওজন

Ans: (B) Density (ঘনত্ব)

Explanation: Density is an intensive property, so it does not depend on the amount of substance. If the material remains the same, its density remains unchanged, even though mass and volume may change proportionally. ব্যাখ্যা: ঘনত্ব এটা অন্তৰ্গত (Intensive) গুণ, অৰ্থাৎ পদাৰ্থৰ পৰিমাণ সলনি হ'লেও একে পদাৰ্থৰ ঘনত্ব একেই থাকে। কিন্তু ভৰ আৰু আয়তন পৰিমাণ অনুসৰি সলনি হয়।