Tool By Zeal Point

Magnetic Effects of Electric Current : বৈদ্যুতিক ধাৰাৰ চুম্বকীয় প্ৰভাৱ : PYQ 2 : BOARD PYQ QUESTIONS : বোৰ্ডৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন

1 Mark Questions : ১ নম্বৰ প্ৰশ্ন

Q1. Name the device that converts electrical energy into mechanical energy.

Ans: Electric motor উত্তৰ: বৈদ্যুতিক মোটৰ

Q2. What happens to the magnetic field if current in a conductor is increased ?Ans: Magnetic field strength increases. উত্তৰ: ধাৰা বৃদ্ধি পালে চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ শক্তিও বৃদ্ধি পায়।

Q3. Write the relation between current and charge.

Ans: Q = I × t উত্তৰ: Q = I × t (আধান = ধাৰা × সময়)

Q4. Which type of magnet is used in an electric bell?

Ans: Electromagnet উত্তৰ: ইলেক্ট্ৰোমেগনেট

2 Marks Questions : ২ নম্বৰ প্ৰশ্ন

Q5. Why does a compass needle deflect when placed near a current carrying conductor ?

Ans: A current carrying conductor produces a magnetic field around it. This magnetic field interacts with the magnetic field of the compass needle, causing it to deflect.

উত্তৰ: ধাৰা বহন কৰা পৰিবাহকৰ চাৰিওফালে এটা চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি হয়। এই ক্ষেত্ৰই কম্পাছৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ সৈতে পাৰস্পৰিক প্ৰভাৱ পেলাই সূঁচটোক বেঁকা কৰে।

Q6. Write two differences between an electromagnet and a permanent magnet.

Ans: 1. Electromagnet is temporary; permanent magnet is permanent. ইলেক্ট্ৰোমেগনেট অস্থায়ী; স্থায়ী চুম্বক স্থায়ী।

2. Strength of an electromagnet can be changed; permanent magnet strength cannot be changed. ইলেক্ট্ৰোমেগনেটৰ শক্তি সলনি কৰিব পাৰি; স্থায়ী চুম্বকৰ শক্তি সলনি কৰিব নোৱাৰি।

Q7. State any two characteristics of magnetic field lines.

Ans: 1. Magnetic field lines form closed loops. চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ ৰেখাসমূহ বন্ধ লুপ গঠন কৰে।

2. They never intersect each other. এই ৰেখাসমূহ কেতিয়াও এজনে আনজনক ছেদ নকৰে।

Exam Tip : পৰীক্ষাৰ টিপছ

Learn all 1-mark questions - they are scoring and often repeated. সকলো ১ নম্বৰ প্ৰশ্ন পঢ়ি ৰাখা — সহজে নম্বৰ পোৱা যায়।

Practice diagrams for motor, generator, and magnetic field lines. মোটৰ, জেনেৰেটৰ আৰু চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ চিত্ৰ অভ্যাস কৰা।

Remember formulas like Q = I × t. Q = I × t দৰে সূত্ৰসমূহ মনত ৰাখা।

Assertion - Reason Questions

Assertion–Reason প্ৰশ্ন

Choose the correct option:
A: Both Assertion and Reason are true, and Reason is the correct explanation.
B: Both are true, but Reason is not the correct explanation.
C: Assertion is true, Reason is false.
D: Assertion is false, Reason is true.

Q1. Assertion: A current carrying conductor produces a magnetic field.
Reason: Moving electric charges create magnetic effects.

Ans: A. কাৰণ চলন্ত আধানেই চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰে।

Q2. Assertion: Magnetic field lines never intersect.
Reason: At one point, the magnetic field has only one direction.

Ans: A. এটা বিন্দুত ক্ষেত্ৰৰ কেৱল এটা দিশ থাকে।

Q3. Assertion: An electromagnet is preferred over a permanent magnet in cranes.
Reason: Its strength can be controlled by changing current.

Ans: A. ধাৰা সলনি কৰি শক্তি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি।

Case-Based PYQs : Case-based প্ৰশ্ন

Case: Ravi observed that when current flows through a wire placed near a compass, the needle deflects.

Q1. What does this experiment prove ?
Magnetic effect of electric current. বিদ্যুৎ ধাৰাৰ চুম্বকীয় প্ৰভাৱ।

Q2. Name the rule used to find the direction of magnetic field.
Right Hand Thumb Rule. সোঁ হাতৰ বুঢ়া আঙুলিৰ নিয়ম

Q3. What will happen if the current increases ?
Magnetic field becomes stronger. চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ বেছি শক্তিশালী হ’ব।

5 Mark Expected Questions : সম্ভাব্য ৫ নম্বৰ প্ৰশ্ন

Q1. Explain Fleming’s Left Hand Rule with diagram description.

Ans: Stretch the thumb, forefinger, and middle finger of the left hand mutually perpendicular.

Forefinger → Magnetic field

Middle finger → Current

Thumb → Force / Motion

Use: Electric motor. ব্যৱহাৰ: বৈদ্যুতিক মোটৰ

Q2. Differentiate between Electric Motor and Electric Generator.

Electric Motor: Converts electrical → mechanical energy. বৈদ্যুতিক শক্তিক যান্ত্ৰিক শক্তিত ৰূপান্তৰ কৰে।

Electric Generator: Converts mechanical → electrical energy. যান্ত্ৰিক শক্তিক বৈদ্যুতিক শক্তিত ৰূপান্তৰ কৰে।

Motor uses Fleming’s Left Hand Rule. Generator uses Fleming’s Right Hand Rule

MCQs For Quick Revision : দ্ৰুত পুনৰাবৃত্তিৰ বাবে MCQ

Q1. SI unit of magnetic field is - Tesla / Ampere / Volt / Ohm
Ans: Tesla

Q2. Device used to lift scrap iron is - Motor / Electromagnet / Generator / Battery
Ans: Electromagnet

Q3. Magnetic field around a straight conductor is - Circular / Straight / Parallel / Random
Ans: Circular

Q4. Electric motor works on - Heating effect / Chemical effect / Magnetic effect / Optical effect
Ans: Magnetic effect

Q5. Formula for electric charge is —
V = IR | Q = I × t | P = VI | F = ma
Ans: Q = I × t

Ultra-Short Notes (Last Day Revision) : শেষ দিনৰ দ্ৰুত নোট

Moving charges produce magnetic field. চলন্ত আধানেই চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰে।

Field lines form closed loops. ক্ষেত্ৰৰ ৰেখাবোৰ বন্ধ লুপ।

Motor → Electrical to Mechanical Motor → বৈদ্যুতিক → যান্ত্ৰিক

Generator → Mechanical to Electrical Generator → যান্ত্ৰিক → বৈদ্যুতিক

Fleming Left → Motor
Fleming Right → Generator

Electromagnet = Temporary magnet
ইলেক্ট্ৰোমেগনেট = অস্থায়ী চুম্বক