Physics 10th : MCQ 1

---

1. Which of the following is a displacement reaction ? তলৰ কোনটো স্থানচ্যুতি বিক্ৰিয়া ?

A) FeSO₄ + H₂SO₄ → …  B) 2KBr + Cl₂ → 2KCl + Br₂
C) 2H₂O₂ → 2H₂O   D) 2Mg + O₂ → 2MgO

Ans: B) 2KBr + Cl₂ → 2KCl + Br₂

Explanation: Chlorine displaces bromine from potassium bromide. ক্ল’ৰিনে পটাছিয়াম ব্ৰ’মাইডৰ পৰা ব্ৰ’মিনক স্থানচ্যুত কৰে।

2. Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu reaction is: বিক্ৰিয়াটো হৈছে -

A) Combination / সংযোজন  B) Decomposition / বিশ্লেষণ  C) Displacement / স্থানচ্যুতি  D) Double displacement / দ্বি-স্থানচ্যুতি

Ans: C) Displacement / স্থানচ্যুতি

Explanation: Zinc displaces copper from copper sulphate. জিংকে কপাৰ ছালফেটৰ পৰা কপাৰক স্থানচ্যুত কৰে।

3. Formula of Plaster of Paris is: প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছৰ সংকেত হ’ল -

A) CaSO₄·½H₂O  B) CaSO₄·2H₂O  C) CaSO₄  D) Ca(OH)₂

Ans: A) CaSO₄·½H₂O

Explanation: Plaster of Paris is calcium sulphate hemihydrate. প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছ হৈছে কেলচিয়াম ছালফেট হেমিহাইড্ৰেট।

4. Which type of reproduction produces variations ? কোন ধৰণৰ প্ৰজননত বৈচিত্র্য উৎপন্ন হয় ?

A) Binary fission / দ্বিখণ্ডন  B) Budding / কুঁড়ি প্ৰজনন
C) Regeneration / পুনৰ্গঠন  D) Sexual reproduction / যৌন প্ৰজনন

Ans: D) Sexual reproduction / যৌন প্ৰজনন

Explanation: Sexual reproduction causes genetic variation. যৌন প্ৰজননত জিনগত বৈচিত্র্য সৃষ্টি হয়।

5. Which gas is used in photosynthesis ? প্ৰকাশ সংশ্লেষণত কোনটো গেছ ব্যৱহাৰ হয় ?

A) O₂ / অক্সিজেন  B) CO₂ / কাৰ্বন ডাই অক্সাইড  C) N₂ / নাইট্ৰ’জেন  D) H₂ / হাইড্ৰ’জেন

Ans: B) CO₂ / কাৰ্বন ডাই অক্সাইড

Explanation: Plants use carbon dioxide to make food. উদ্ভিদে খাদ্য তৈয়াৰ কৰিবলৈ কাৰ্বন ডাই অক্সাইড ব্যৱহাৰ কৰে।

6. Which of the following is NOT a Mendelian trait in humans ? মানৱত তলৰ কোনটো মেণ্ডেলিয়ান গুণ নহয় ?

A) Attached earlobes / লগা কাণৰ লতি  B) Tongue rolling / জিভা গুটোৱা
C) Blood group / ৰক্ত গোট  D) Dimpled cheeks / গালৰ গাঁত

Ans: C) Blood group / ৰক্ত গোট

Explanation: Blood group follows multiple-allele inheritance. ৰক্ত গোট বহু-এলিল উত্তৰাধিকাৰ অনুসৰণ কৰে।

7. Electric motors convert: বৈদ্যুতিক মোটৰে ৰূপান্তৰ কৰে—

A) Mechanical energy → Heat energy / যান্ত্ৰিক → তাপ শক্তি
B) Electrical energy → Mechanical energy / বৈদ্যুতিক → যান্ত্ৰিক শক্তি
C) Heat energy → Electrical energy / তাপ → বৈদ্যুতিক শক্তি
D) Chemical energy → Heat energy / ৰাসায়নিক → তাপ শক্তি

 Ans: B) Electrical energy → Mechanical energy / বৈদ্যুতিক → যান্ত্ৰিক শক্তি

Explanation: Electric motor converts electrical energy into mechanical energy. বৈদ্যুতিক মোটৰে বৈদ্যুতিক শক্তিক যান্ত্ৰিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।

8. After refraction through a convex lens, if the image is of the same size as the object, the object is placed at: উত্তল লেন্সত প্ৰতিবিম্ব বস্তুৰ সমান আকাৰ হ’লে বস্তুটো থাকে—

A) At F₁ / F₁ ত  B) Between F₁ and O / F₁ আৰু O ৰ মাজত
C) At 2F₁ / 2F₁ ত  D) Beyond 2F₁ / 2F₁ ৰ বাহিৰত

Ans: C) At 2F₁ / 2F₁ ত 

Explanation: At 2F, image is real, inverted and same size. 2F ত বস্তু থাকিলে প্ৰতিবিম্ব সমান আকাৰৰ হয়।

9. Which of the following has the highest refractive index ? তলৰ কোনটোৰ প্ৰতিসৰণাংক সৰ্বাধিক ?

A) Water / পানী  B) Glass / কাঁচ  C) Diamond / হীৰা   D) Air / বায়ু

Ans: C) Diamond / হীৰা 

Explanation: Diamond has the highest refractive index. হীৰাৰ প্ৰতিসৰণাংক সৰ্বাধিক।

10. Select the metal which liberates hydrogen gas with hydrochloric acid: HCl ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰা ধাতু কোনটো ?

A) Cu / তামা  B) Ag / ৰূপা   C) Zn / জিংক  D) Au / সোনা

Ans: C) Zn / জিংক

Explanation: Zinc reacts with HCl to release hydrogen gas. জিংকে HCl ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে।

====================================================================================================================

11. Which of these is a neutralisation reaction ? তলৰ কোনটো নিৰপেক্ষকৰণ বিক্ৰিয়া ?

A) HCl + NaOH → NaCl + H₂O  B) AgNO₃ + HCl → AgCl + HNO₃  C) CaCO₃ → CaO + CO₂  D) 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂

Ans: A) HCl + NaOH → NaCl + H₂O

Explanation: Acid + Base → Salt + Water is neutralisation. আম্ল + ক্ষাৰ → লৱণ + পানী = নিৰপেক্ষকৰণ।

12. To form Na₂SO₄, NaOH reacts with: Na₂SO₄ . তৈয়াৰ কৰিবলৈ NaOH ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে -

A) H₃PO₄  B) H₂SO₄  C) HNO₃   D) H₂CO₃

Ans: B) H₂SO₄

Explanation: NaOH + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + H₂O. NaOH আৰু সালফিউৰিক এচিডে Na₂SO₄ গঠন কৰে।

13. The trachea does NOT perform which function ? ট্ৰেকিয়াই তলৰ কোনটো কাম নকৰে ?

A) Passage of air to lungs / ফুসফুসলৈ বায়ু নিবলৈ   B) Filtering of air / বায়ু ছাঁকনি কৰা
C) Production of voice / মাত সৃষ্টি কৰা  D) Movement of food / খাদ্য চলাচল

Ans: D) Movement of food / খাদ্য চলাচল

Explanation: Food passes through oesophagus, not trachea.  খাদ্য গ্ৰাসনালীৰে যায়, ট্ৰেকিয়াৰে নহয়।

14. Which is the largest gland in the human body ? মানৱ দেহৰ সৰ্বাধিক ডাঙৰ গ্ৰন্থি কোনটো ?

A) Pancreas / অগ্ন্যাশয়  B) Liver / যকৃত   C) Thyroid / থাইৰয়েড  D) Adrenal glands / এড্ৰিনাল গ্ৰন্থি

Ans: B) Liver / যকৃত

Explanation: Liver is the largest gland in human body. যকৃত মানৱ দেহৰ সৰ্বাধিক ডাঙৰ গ্ৰন্থি।

15. Which shows the correct flow of blood in human body ? মানৱ দেহত ৰক্তৰ সঠিক প্ৰবাহ কোনটো ?

A) Heart → Lungs → Body → Heart  B) Heart → Body → Lungs → Heart
C) Body → Heart → Lungs → Body  D) Lungs → Body → Heart → Lungs

Ans: A) Heart → Lungs → Body → Heart

Explanation: Blood flows from heart to lungs, then body, then back to heart. ৰক্ত হৃদয় → ফুসফুস → দেহ → হৃদয়লৈ যায়।

16. A Mendelian cross shows Tall : Short = 3 : 1. Which is correct ? এটা মেণ্ডেলীয় পৰীক্ষাত দীঘল : চাপৰ = 3 : 1 পোৱা যায়। সঠিকটো কোনটো ?

A) Both parents were heterozygous tall / দুয়ো অভিভাৱক হেটাৰ’জাইগাছ দীঘল
B) One parent tall, one short / এজন দীঘল, এজন চাপৰ
C) Both parents were short / দুয়ো চাপৰ
D) One parent homozygous tall / এজন হ’ম’জাইগাছ দীঘল

Ans: A) Both parents were heterozygous tall / দুয়ো অভিভাৱক হেটাৰ’জাইগাছ দীঘল

Explanation: Tt × Tt cross gives 3:1 ratio. Tt × Tt সংযোগত 3:1 অনুপাত পোৱা যায়।

17. Which of the following is NOT true for total internal reflection ? সম্পূৰ্ণ অন্তঃপ্ৰতিফলনৰ ক্ষেত্ৰত তলৰ কোনটো সত্য নহয় ?

A) Angle of incidence > critical angle / আপতন কোণ সংকট কোণতকৈ ডাঙৰ
B) Light goes from denser to rarer medium / পোহৰ ঘন মাধ্যমৰ পৰা পাতল মাধ্যমলৈ যায়
C) Light goes from rarer to denser medium / পোহৰ পাতল মাধ্যমৰ পৰা ঘন মাধ্যমলৈ যায়
D) Light is reflected back within the denser medium / পোহৰ ঘন মাধ্যমৰ ভিতৰতেই প্ৰতিফলিত হয়

Ans: C) Light goes from rarer to denser medium / পোহৰ পাতল মাধ্যমৰ পৰা ঘন মাধ্যমলৈ যায়

Explanation: Total internal reflection occurs only when light goes from denser to rarer medium. সম্পূৰ্ণ অন্তঃপ্ৰতিফলন ঘন মাধ্যমৰ পৰা পাতল মাধ্যমলৈ যাওঁতেই ঘটে।

18. A lens forms an erect, virtual and magnified image. The object is placed: এটা লেন্সে সোজা, কাল্পনিক আৰু ডাঙৰ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে। বস্তুটো থাকে

A) Between F and O (convex lens) / F আৰু O ৰ মাজত (উত্তল লেন্স)
B) At F (convex lens) / F ত (উত্তল লেন্স)
C) Between O and F (concave lens) / O আৰু F ৰ মাজত (অৱতল লেন্স)
D) At 2F (convex lens) / 2F ত (উত্তল লেন্স)

Ans: A) Between F and O (convex lens) / F আৰু O ৰ মাজত (উত্তল লেন্স)

Explanation: Convex lens gives erect, virtual, magnified image when object is between F and O. উত্তল লেন্সত বস্তু F আৰু O ৰ মাজত থাকিলে সোজা আৰু ডাঙৰ প্ৰতিবিম্ব পোৱা যায়।

19. The wire of which material has the highest electrical resistivity ? কোনটো পদাৰ্থৰ বৈদ্যুতিক প্ৰতিৰোধ সৰ্বাধিক ?

A) Copper / তামা  B) Aluminium / এলুমিনিয়াম   C) Silver / ৰূপা   D) Nichrome / নাইক্ৰ’ম

Ans: D) Nichrome / নাইক্ৰ’ম

Explanation: Nichrome has very high resistivity and is used in heating elements. নাইক্ৰ’মৰ প্ৰতিৰোধ সৰ্বাধিক, সেয়েহে হিটাৰত ব্যৱহাৰ হয়।

20. The magnification of a concave lens is −2. The image formed is: এটা অৱতল লেন্সৰ বিবৰ্ধন −2। প্ৰতিবিম্বৰ প্ৰকাৰ হ’ল -

A) Virtual, erect, diminished / কাল্পনিক, সোজা, সৰু
B) Real, inverted, enlarged / বাস্তৱ, ওলোটা, ডাঙৰ
C) Real, inverted, diminished / বাস্তৱ, ওলোটা, সৰু
D) Virtual, erect, enlarged / কাল্পনিক, সোজা, ডাঙৰ

Ans: A) Virtual, erect, diminished / কাল্পনিক, সোজা, সৰু

Explanation: Concave lens always forms virtual, erect image. অৱতল লেন্সে সদায় কাল্পনিক আৰু সোজা প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।

==============================================================================================================

21. A solution gives a white precipitate with BaCl₂. Which anion is present ? BaCl₂ ৰ সৈতে বগা অৱক্ষেপ দিলে কোনটো এনিয়ন থাকে ?

A) SO₄²⁻ / সালফেট  B) CO₃²⁻ / কাৰ্বনেট  C) Cl⁻ / ক্লোৰাইড  D) NO₃⁻ / নাইট্ৰেট

 Ans: A) SO₄²⁻ / সালফেট

Explanation: BaCl₂ + sulphate gives white BaSO₄ precipitate. BaCl₂ আৰু সালফেটে বগা BaSO₄ অৱক্ষেপ দিয়ে।

22. Which salt is formed when NaOH reacts with HCl in titration ? NaOH আৰু HCl ৰ টাইট্ৰেশ্যনত কোনটো লৱণ গঠন হয় ?

A) Na₂SO₄  B) Na₂CO₃  C) NaCl  D) NaNO₃

Ans: C) NaCl

Explanation: NaOH + HCl → NaCl + H₂O. এইটো নিৰপেক্ষকৰণ বিক্ৰিয়া।

23. A small amount of which gas is used to fill electric bulbs ? বৈদ্যুতিক বাল্বত সৰু পৰিমাণে কোনটো গেছ ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

A) O₂ / অক্সিজেন  B) CO₂ / কাৰ্বন ডাই অক্সাইড  C) He / হেলিয়াম  D) N₂ / নাইট্ৰ’জেন

Ans: D) N₂ / নাইট্ৰ’জেন

Explanation: Nitrogen prevents oxidation of filament. নাইট্ৰ’জেনে ফিলামেণ্ট জ্বলা ৰোধ কৰে।

24. Which of the following is NOT produced by pancreas ? অগ্ন্যাশয়ে তলৰ কোনটো উৎপন্ন নকৰে ?

A) Trypsin  B) Glucagon  C) Insulin  D) Thyroxine

Ans: D) Thyroxine

Explanation: Thyroxine is produced by thyroid gland. থাইৰ’ক্সিন থাইৰয়েড গ্ৰন্থিয়ে উৎপন্ন কৰে।

25. In which disease do RBC, WBC and platelets all increase ? কোন ৰোগত RBC, WBC আৰু প্লেটলেট সকলো বৃদ্ধি পায় ?

A) Leukaemia  B) Anaemia  C) Dengue  D) Malaria

Ans: A) Leukaemia

Explanation: Leukaemia affects blood cells abnormally. লিউকেমিয়াত ৰক্ত কণিকাবোৰ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পায়।

26. Movement of food from pharynx to stomach involves: ফেৰিংক্সৰ পৰা পাকস্থলীলৈ খাদ্য চলাচল হয়—

A) Ciliary movement / সিলিয়া গতি  B) Epiglottis closing windpipe / এপিগ্লটিছ বন্ধ কৰা
C) Peristaltic movement / পেৰিস্টালটিক গতি  D) Diffusion / বিসৰণ

Ans: C) Peristaltic movement / পেৰিস্টালটিক গতি

Explanation: Food moves by peristaltic movement of oesophagus. খাদ্য গ্ৰাসনালীৰ পেৰিস্টালটিক গতিত আগবঢ়ে।

27. Which of the following is NOT an ohmic device ? তলৰ কোনটো অহমিক যন্ত্ৰ নহয় ?

A) Incandescent bulb / ইনকেণ্ডেছেণ্ট বাল্ব   B) Resistor / ৰেজিষ্টৰ   C) Wire / তাৰ  D) Copper rod / তামাৰ দণ্ড

Ans: A) Incandescent bulb / ইনকেণ্ডেছেণ্ট বাল্ব

Explanation: An incandescent bulb does not obey Ohm’s law due to temperature change. ইনকেণ্ডেছেণ্ট বাল্বে উষ্ণতা পৰিবৰ্তনৰ বাবে ওহ্মৰ নিয়ম মানি নচলে।

28. In an electric motor, when the coil is perpendicular to the magnetic field, the force on the coil is: এটা বৈদ্যুতিক মোটৰত কুণ্ডলী চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতি লম্ব হ’লে বল হ’ব -

A) Zero / শূন্য  B) Maximum / সৰ্বাধিক  C) Minimum / সৰ্বনিম্ন  D) Changing / পৰিবৰ্তনশীল

Ans: B) Maximum / সৰ্বাধিক

Explanation: Force is maximum when conductor is perpendicular to magnetic field. কুণ্ডলী ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতি লম্ব হ’লে বল সৰ্বাধিক হয়।

29. The refracting angle of a prism is 60° and the angle of minimum deviation is 30°. The angle of refraction is: এটা প্ৰিজমৰ প্ৰতিসৰণ কোণ 60° আৰু ন্যূনতম বিচ্যুতি 30°। প্ৰতিসৰণ কোণ হ’ব -

A) 90°  B) 60°  C) 45°   D) 30°

Ans: C) 45°

Explanation: At minimum deviation, angle of refraction = A/2 = 60°/2 = 30° (each side), total = 45°. ন্যূনতম বিচ্যুতিত প্ৰতিসৰণ কোণ 45° হয়।

30. Which plastic-like material is used for making electrical switches ? বৈদ্যুতিক ছুইচ তৈয়াৰত কোনটো প্লাষ্টিক সদৃশ পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

A) Vulcanised fibre / ভলকানাইজ্ড ফাইবাৰ  B) Teflon / টেফলন  C) Bakelite / বেকেলাইট  D) Ruby / ৰুবি

Ans: C) Bakelite / বেকেলাইট

Explanation: Bakelite is a good electrical insulator and heat resistant. বেকেলাইট উত্তম নিৰোধক আৰু তাপ সহনশীল।

====================================================================================================================

31. What is formed when H₂SO₄ reacts with NaOH ? H₂SO₄ আৰু NaOH ৰ বিক্ৰিয়াত কি গঠন হয় ?

A) NaHSO₄ + H₂O  B) Na₂SO₄ + H₂O  C) NaHSO₂ + H₂O  D) Na₂S + H₂O

Ans: B) Na₂SO₄ + H₂O

Explanation: Acid + Base → Salt + Water (neutralisation). আম্ল + ক্ষাৰ → লৱণ + পানী (নিৰপেক্ষকৰণ)।

32. Which of the following is NOT used as a fertilizer ?  তলৰ কোনটো সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা নহয় ?

A) Urea / ইউৰিয়া  B) Sodium chloride / সোডিয়াম ক্লোৰাইড  C) Ammonium sulphate / এম’নিয়াম সালফেট  D) Potassium nitrate / পটাছিয়াম নাইট্ৰেট

Ans: B) Sodium chloride / সোডিয়াম ক্লোৰাইড

Explanation: Sodium chloride is common salt, not a fertilizer. সোডিয়াম ক্লোৰাইড সাধাৰণ লৱণ, সাৰ নহয়।

33. The role of bile salts in digestion is to: পাচনত বাইল লৱণৰ ভূমিকা হ’ল -

A) Digest fats / চৰ্বী পাচন কৰা  B) Emulsify fats / চৰ্বী ইমালচিফাই কৰা
C) Digest proteins / প্ৰ’টিন পাচন কৰা  D) Emulsify carbohydrates / কাৰ্বোহাইড্ৰেট ইমালচিফাই কৰা

Ans: B) Emulsify fats / চৰ্বী ইমালচিফাই কৰা

Explanation: Bile salts break fats into small droplets. বাইল লৱণে চৰ্বীক সৰু কণালৈ ভাঙে।

34. In plants, oxygen and water are released during which stage of photosynthesis ? উদ্ভিদত অক্সিজেন আৰু পানী কোন পৰ্যায়ত মুক্ত হয় ?

A) Light-dependent stage / পোহৰ নিৰ্ভৰ পৰ্যায়  B) Carbon cycle / কাৰ্বন চক্ৰ  C) Light-independent stage / পোহৰ-নিন্ভৰহীন পৰ্যায়  D) Water cycle / পানী চক্ৰ

Ans: A) Light-dependent stage / পোহৰ নিৰ্ভৰ পৰ্যায়

Explanation: Oxygen is released during light reaction. অক্সিজেন পোহৰ নিৰ্ভৰ পৰ্যায়ত মুক্ত হয়।

35. The pH of a solution changes from 3 to 2. What will be the effect ? এটা দ্ৰাৱণৰ pH 3 ৰ পৰা 2 লৈ সলনি হ’লে কি প্ৰভাৱ পৰে ?

A) Solution becomes 10 times less acidic  B) Solution becomes 10 times more acidic
C) Solution becomes 100 times less acidic  D) Solution becomes neutral