Chemestry 10th : ৰসায়ন বিজ্ঞান (দশম শ্ৰেণী) – MCQ Set 2

---

HSLC Chemestry – Full Mock Test

Section–A : MCQs (1 × 20 = 20 marks)

Q1. What is the pH of pure water ? বিশুদ্ধ পানীৰ pH মান কিমান ?

A. 0  B. 5  C. 7  D. 14

Ans: C
Explanation: Pure water is neutral (pH = 7). ব্যাখ্যা: বিশুদ্ধ পানী নিৰপেক্ষ।

Q2. Which acid is present in vinegar ? ভিনেগাৰত কোনটো আম্ল থাকে ?

A. Citric  B. Lactic  C. Acetic  D. Oxalic

Ans: C
Explanation: Vinegar contains acetic acid.

Q3. Which metal is used for galvanization ? গ্যালভানাইজেচনত কোনটো ধাতু ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

A. Copper  B. Zinc  C. Iron  D. Aluminium

Ans: B
Explanation: Zinc coating prevents rusting.

Q4. What gas is released when acid reacts with metal ?

Q4. আম্লে ধাতুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে কোনটো গেছ ওলায় ?

A. CO₂  B. O₂  C. H₂  D. N₂

Ans: C

Q5. Which element shows maximum catenation ? কোনটো মৌলে সৰ্বাধিক কেটেনেচন দেখুৱায় ?

A. Silicon  B. Carbon  C. Oxygen  D. Nitrogen

Ans: B

Q6. The chemical formula of baking soda is - বেকিং ছ’ডাৰ ৰাসায়নিক সংকেত -

A. Na₂CO₃  B. NaHCO₃  C. CaCO₃  D. NaOH

Ans: B

Q7. Which indicator turns pink in base ? কোনটো সূচকে ক্ষাৰত গুলপীয়া ৰঙ হয় ?

A. Litmus  B. Turmeric  C. Phenolphthalein  D. Methyl orange

Ans: C

Q8. Rusting of iron is an example of - লোহাৰ মৰচে ধৰা এটা উদাহৰণ -

A. Reduction  B. Oxidation  C. Neutralization  D. Decomposition

Ans: B

Q9. Atomic number depends on number of -পাৰমাণৱিক সংখ্যা কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে ?

A. Neutrons  B. Electrons  C. Protons  D. Ions

Ans: C

Q10. Washing soda is - ৱাশিং ছ’ডা হৈছে -

A. Na₂CO₃   B. Na₂CO₃·10H₂O  C. NaHCO₃   D. CaCO₃

Ans: B

Section–B : VSA (Very Short Answer) (1 × 10 = 10 marks)

Q21. Define an Indicator. সূচক কি ?

Ans: An indicator is a substance that changes colour in acidic or basic solutions. উত্তৰ: সূচক হৈছে এনে এটা পদাৰ্থ যিয়ে আম্ল বা ক্ষাৰ দ্ৰাৱণত ৰঙ সলনি কৰে।

Q22. What is Oxidation ? অক্সিডেচন কি ?

Answer: Oxidation is the gain of oxygen or loss of hydrogen. উত্তৰ: অক্সিডেচন হৈছে অক্সিজেন লাভ কৰা বা হাইড্ৰ’জেন হেৰুওৱা।

Q23. Write one use of baking soda. বেকিং ছ’ডাৰ এটা ব্যৱহাৰ লিখা।

Ans: Baking soda is used in fire extinguishers. উত্তৰ: বেকিং ছ’ডা অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

Section–C : SA (Short Answer)

Q24. State two properties of acids.  আম্লৰ দুটা গুণ লিখা।

Ans: 1. Acids are sour in taste. 2. Acids turn blue litmus red.

উত্তৰ: 1. আম্ল টেঙা সোৱাদৰ হয়। 2. আম্লে নীলা লিটমাছ কাগজ ৰঙা কৰে।

Q25. Why does carbon form a large number of compounds ? কাৰ্বনে কিয় বহু সংখ্যক যৌগ গঠন কৰিব পাৰে ?

Ans: Carbon forms many compounds due to: 1. Catenation  2. Tetravalency

উত্তৰ: কাৰ্বনে বহু যৌগ গঠন কৰে কাৰণ - 1. কেটেনেচন  2. চতুৰ্মূলকতা

Section - D : LA (Long Answer)

Q26. Explain the Modern Periodic Law. আধুনিক পৰ্যায় বিধি ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: The Modern Periodic Law states that the properties of elements are periodic functions of their atomic numbers. আধুনিক পৰ্যায় বিধি অনুসাৰে মৌলসমূহৰ গুণসমূহ তেওঁলোকৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যাৰ পুনৰাবৃত্তিমূলক ফল।

Q27. Explain rusting of iron with conditions. শর্তসহ লোহাৰ মৰচে ধৰা ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: Rusting of iron is a slow oxidation process.

The conditions required for rusting are: 1. Presence of oxygen  2. Presence of moisture (water)

উত্তৰ: লোহাৰ মৰচে ধৰা এটা ধীৰ অক্সিডেচন প্ৰক্ৰিয়া। মৰচে ধৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় শর্তসমূহ হৈছে - 1. অক্সিজেনৰ উপস্থিতি   2. আর্দ্ৰতা (পানী)ৰ উপস্থিতি

HSLC Writing Tip:

• VSA → ১ লাইন


• SA → ২টা পইণ্ট


• LA → সংজ্ঞা + পইণ্ট

Q28. Calculate the pH of a neutral solution. নিৰপেক্ষ দ্ৰাৱণৰ pH মান গণনা কৰা।

Solⁿ: সমাধান:
Neutral solution → pH = 7 : নিৰপেক্ষ দ্ৰাৱণৰ pH মান = ৭

Q29. Find the molecular mass of H₂SO₄.  H₂SO₄ ৰ অণু ভৰ নিৰ্ণয় কৰা।

Solⁿ: সমাধান:
H = 1 × 2 = 2
S = 32 × 1 = 32
O = 16 × 4 = 64

Molecular Mass = 2 + 32 + 64 = 98 u

H₂SO₄ ৰ অণু ভৰ = ৯৮ u

Q30. How many moles are present in 44 g of CO₂ ? ৪৪ গ্ৰাম CO₂ ত কিমান ম’ল থাকে ?

Solⁿ: সমাধান:
Molar mass of CO₂ = 44 g
Moles = mass / molar mass = 44 / 44 = 1 mole

ম’ল = ৪৪ ÷ ৪৪ = ১ ম’ল

Q31. Name the salt formed when HCl reacts with NaOH. HCl আৰু NaOH ৰ বিক্ৰিয়াত গঠিত লৱণৰ নাম লিখা।

Ans: Sodium chloride (NaCl) উত্তৰ: ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড (NaCl)

Q32. What is corrosion ? ক্ষয় (Corrosion) কি ?

Ans: Corrosion is the slow destruction of metals due to chemical reaction with air and moisture. উত্তৰ: ক্ষয় হৈছে বায়ু আৰু আর্দ্ৰতাৰ সৈতে ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ ফলত ধাতু ধীৰে ধীৰে নষ্ট হোৱা প্ৰক্ৰিয়া।

Q33. Name the gas released during electrolysis of water. পানীৰ ইলেক্ট্ৰ’লাইছিছত কোনটো গেছ ওলায় ?

Ans: Hydrogen and Oxygen উত্তৰ : হাইড্ৰ’জেন আৰু অক্সিজেন

Q34. Write two differences between acids and bases. আম্ল আৰু ক্ষাৰৰ মাজত দুটা পাৰ্থক্য লিখা।

Ans: 1. Acids release H⁺ ions, bases release OH⁻ ions. 2. Acids turn blue litmus red, bases turn red litmus blue.

উত্তৰ : 1. আম্লে H⁺ আয়ন এৰি দিয়ে, ক্ষাৰে OH⁻ আয়ন এৰি দিয়ে। 2. আম্লে নীলা লিটমাছ ৰঙা কৰে, ক্ষাৰে ৰঙা লিটমাছ নীলা কৰে।

Q35. What is bleaching powder ? Write one use. Q35. ব্লিচিং পাউডাৰ কি ? এটা ব্যৱহাৰ লিখা।

Ans: Bleaching powder is calcium oxychloride (CaOCl₂). It is used for disinfecting drinking water.

উত্তৰ: ব্লিচিং পাউডাৰ হৈছে কেলচিয়াম অক্সিক্ল’ৰাইড (CaOCl₂)। ই পানী বিশুদ্ধ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

Section–D : Long Answer (দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন) (4 × 2)

Q36. Explain neutralization reaction with example. উদাহৰণসহ নিউট্ৰালাইজেচন বিক্ৰিয়া ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: Neutralization reaction is a reaction between an acid and a base to form salt and water.
Ex: HCl + NaOH → NaCl + H₂O

উত্তৰ: আম্ল আৰু ক্ষাৰৰ মাজত হোৱা বিক্ৰিয়াত লৱণ আৰু পানী গঠিত হলে তাক নিউট্ৰালাইজেচন বিক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণ: HCl + NaOH → NaCl + H₂O

Q37. Explain Faraday’s First Law of Electrolysis. ফাৰাডেৰ প্ৰথম ইলেক্ট্ৰ’লাইছিছ বিধি ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: The mass of a substance deposited at an electrode is directly proportional to the quantity of electricity passed.

উত্তৰ: ইলেক্ট্ৰ’লাইছিছৰ সময়ত ইলেক্ট্ৰ’ডত জমা হোৱা পদাৰ্থৰ ভৰ প্ৰবাহিত বিদ্যুৎৰ পৰিমাণৰ সৈতে সমানুপাতিক।