What is Work, Force & Energy ?

---

Force (বল)

Definition : Force is a push or a pull that can change the shape, speed, direction, or position of an object.

সংজ্ঞা: বল (Force) হৈছে এটা ঠেলা বা টান, যিয়ে কোনো বস্তুৰ আকাৰ, গতি, দিশ অথবা অৱস্থান সলনি কৰিব পাৰে।

Effects of Force (বলৰ প্ৰভাৱ):

• It can move a stationary object → ই স্থিৰ বস্তু চলাব পাৰে


• It can stop a moving object → চলমান বস্তু ৰখাব পাৰে


• It can change speed → গতি সলনি কৰিব পাৰে


• It can change direction → দিশ সলনি কৰিব পাৰে


• It can change shape → আকাৰ সলনি কৰিব পাৰে

SI Unit (একক): Newton (N) / নিউটন (N) 

Examples (উদাহৰণ):

• Kicking a football → ফুটবল লাথি মৰোৱা


• Pushing a door → দুৱাৰ ঠেলা

Work (কাম)

Definition : Work is said to be done when a force applied on an object produces displacement in the direction of the force.

সংজ্ঞা: যেতিয়া কোনো বস্তুত বল প্ৰয়োগ কৰাৰ ফলত বস্তুটো বলৰ দিশত সৰি যায়, তেতিয়া কাম (Work) কৰা হয় বুলি কোৱা হয়।

Formula (সূত্ৰ): Work = Force × Displacement (কাম = বল × সৰণ )

SI Unit (একক): Joule (J) / জুল (J)

Important Points (গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা):

• No displacement → No work → সৰণ নাথাকিলে কাম নহয়


• Holding a bag without moving → No work → ব্যাগ ধৰি থিয় হৈ থাকিলে কাম নহয়


• Pushing a wall that doesn’t move → No work → নচলোৱা দেৱাল ঠেলিলে কাম নহয়

Examples (উদাহৰণ):

• Lifting a book → কিতাপ উঠোৱা


• Pulling a cart → গাড়ী টনা

Energy (শক্তি)

Definition : Energy is the capacity to do work. সংজ্ঞা: শক্তি (Energy) হৈছে কাম কৰিব পৰা ক্ষমতা।

SI Unit (একক): Joule (J) / জুল (J)

Forms of Energy (শক্তিৰ প্ৰকাৰ):

• Mechanical Energy → যান্ত্ৰিক শক্তি


• Heat Energy → তাপ শক্তি


• Light Energy → পোহৰ শক্তি


• Electrical Energy → বৈদ্যুতিক শক্তি


• Chemical Energy → ৰাসায়নিক শক্তি

Examples (উদাহৰণ):

• Food gives energy to our body → খাদ্যে আমাৰ দেহক শক্তি দিয়ে


• Electricity runs fan and bulb → বিদ্যুতে পাখা আৰু বাল্ব চলায়

Relationship Between Force, Work & Energy : বল, কাম আৰু শক্তিৰ সম্পৰ্ক

• Force is required to do work → কাম কৰিবলৈ বলৰ প্ৰয়োজন


• Work done means energy is used → কাম হ’লে শক্তি ব্যৱহাৰ হয়


• Without energy, work cannot be done → শক্তি নাথাকিলে কাম কৰিব নোৱাৰি

Exam Notes

• Force: Push or Pull → বল: ঠেলা বা টান


• Work: Force × Displacement → কাম: বল × সৰণ


• Energy: Capacity to do work → শক্তি: কাম কৰিব পৰা ক্ষমতা