Important Questions (NCERT – Physics) - I

---

Q50. Explain conventional current and electron flow. প্ৰচলিত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ আৰু ইলেক্ট্ৰন প্ৰবাহ বুজাই লিখা।

Ans:

• Conventional current: Flow of positive charge from the positive terminal to the negative terminal.(প্ৰচলিত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ: ধনাত্মক আধান ধনাত্মক টাৰ্মিনেলৰ পৰা ঋণাত্মক টাৰ্মিনেললৈ যোৱা প্ৰবাহ।)


• Electron flow: Flow of electrons from the negative terminal to the positive terminal. (ইলেক্ট্ৰন প্ৰবাহ: ইলেক্ট্ৰনসমূহৰ ঋণাত্মক টাৰ্মিনেলৰ পৰা ধনাত্মক টাৰ্মিনেললৈ যোৱা প্ৰবাহ।)

Q51. What is the formula for Electrical Power ? বিদ্যুৎ ক্ষমতাৰ সূত্ৰ কি ?

Ans: The formula for electrical power is(বিদ্যুৎ ক্ষমতাৰ সূত্ৰ হৈছে) P = V × I 

where P = Power(ক্ষমতা), V = Voltage(বিভৱ পাৰ্থক্য), and I = Current(বিদ্যুৎ প্ৰবাহ).

Q52. Define refraction of sound. শব্দৰ অপৱৰ্তন সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: Refraction of sound is the bending of sound waves as they pass from one medium to another due to change in the speed of sound.

উত্তৰ: শব্দৰ অপৱৰ্তন হৈছে শব্দ তৰংগ এটা মাধ্যমৰ পৰা আন এটা মাধ্যমলৈ যাওঁতে বেঁকা হোৱা প্ৰক্ৰিয়া, যি শব্দৰ বেগ পৰিবৰ্তনৰ বাবে ঘটে।

Q53. State any three uses of electricity. বিদ্যুতৰ যিকোনো তিনিটা ব্যৱহাৰ লিখা।

Ans:

1. For lighting homes and streets : ঘৰ আৰু ৰাস্তাত পোহৰ যোগাবলৈ


2. To run household appliances : ঘৰুৱা বৈদ্যুতিক সঁজুলি চলাবলৈ


3. In industries to operate machines : উদ্যোগত যন্ত্ৰ চলাবলৈ

Q54. What is the relationship between speed, wavelength, and frequency of a wave ?  তৰংগৰ বেগ, তৰংগ দৈৰ্ঘ্য আৰু আৱৰ্তনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কি ?

Ans: v = f × λ

where v = speed(বেগ), f = frequency(আৱৰ্তন), and λ = wavelength(তৰংগ দৈৰ্ঘ্য).

Q55. What are the effects of electric current ?. বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ প্ৰভাৱসমূহ কি কি ?

Ans:

1. Heating effect : তাপীয় প্ৰভাৱ


2. Magnetic effect : চুম্বকীয় প্ৰভাৱ


3. Chemical effect : ৰাসায়নিক প্ৰভাৱ

Q56. Define focal length of a concave mirror.অবতল দাপোনৰ ফোকাল দৈৰ্ঘ্য সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: The focal length of a concave mirror is the distance between the principal focus and the pole of the mirror.

উত্তৰ: অবতল দাপোনৰ ফোকাল দৈৰ্ঘ্য হৈছে মুখ্য ফোকাছ আৰু ধ্ৰুবৰ মাজৰ দূৰত্ব।

Q57. What is Corne ?  কৰ্নিয়া কি ?

Ans: The cornea is the transparent, dome-shaped front part of the human eye that helps in refraction of light. কৰ্নিয়া হৈছে মানৱ চকুৰ সন্মুখৰ স্বচ্ছ গম্বুজ আকৃতিৰ অংশ, যিয়ে পোহৰ অপৱৰ্তনত সহায় কৰে।

Q58. State the function of a fuse in an electric circuit. বিদ্যুৎ পৰিপথত ফিউজৰ কাৰ্য্য কি ?

Ans: A fuse is a safety device that melts and breaks the circuit when excess current flows, preventing damage.

উত্তৰ: ফিউজ হৈছে এটা সুৰক্ষা সঁজুলি যি অধিক বিদ্যুৎ প্ৰবাহ হ’লে গলি পৰিপথ বিচ্ছিন্ন কৰে, ক্ষতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।

Q59. What is potential energy ? বিভৱ শক্তি কি ?

Ans: Potential energy is the energy possessed by an object due to its position or configuration.

উত্তৰ: বিভৱ শক্তি হৈছে বস্তুৰ অৱস্থান বা গঠন অনুযায়ী থকা শক্তি।

Q60. Explain Joule's Law of Heating. জুলৰ তাপীয় নিয়ম বুজাই লিখা।

Ans: Joule’s Law of Heating states that the heat produced in a conductor is directly proportional to: জুলৰ তাপীয় নিয়ম অনুসাৰে, পৰিবাহকত উৎপন্ন হোৱা তাপ 

• the square of the current : বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ বৰ্গৰ  (I²)


• the resistance : ৰোধ  (R)


• the time : সময়  (t)

     H = I²Rt 

Q61. What is Fleming's Left Hand Rule used for ? ফ্লেমিঙৰ বাওঁহাত নিয়ম কিহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

Ans: Fleming’s Left Hand Rule is used to determine the direction of force (motion) on a current-carrying conductor placed in a magnetic field.

উত্তৰ: ফ্লেমিঙৰ বাওঁহাত নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা হয় চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰত ৰখা বিদ্যুৎ প্ৰবাহ বহন কৰা পৰিবাহকৰ ওপৰত কাৰ্য কৰা বলৰ (গতিৰ) দিশ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ।

Q62. Define resistivity. ৰোধকতা সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: Resistivity is a measure of how strongly a material opposes the flow of electric current. It is denoted by $\rho$ (rho) and its SI unit is ohm–metre (Ω m).

উত্তৰ: ৰোধকতা হৈছে কোনো পদাৰ্থে বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ বিৰুদ্ধে কিমান বেছি প্ৰতিবন্ধকতা প্ৰদান কৰে তাৰ মাপ। ইয়াক $\rho$ (ৰ’হ’) দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ SI একক হৈছে ওম-মিটাৰ (Ω m)।

Q63. What is the widespread use of concave mirrors ? অবতল দাপোনৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ কি ?

Ans: Concave mirrors are widely used as reflectors in headlights, searchlights, and telescopes.

উত্তৰ: অবতল দাপোন হেডলাইট, ছাৰ্চলাইট আৰু টেলিস্কোপত প্ৰতিফলক হিচাপে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হয়।

Q64. State Ohm's Law. ওমৰ নিয়ম লিখা।

Ans: Ohm’s Law states that the current flowing through a conductor is directly proportional to the potential difference across it, provided the temperature remains constant. ওমৰ নিয়ম অনুসাৰে, স্থিৰ তাপমানত কোনো পৰিবাহকৰ মাজেৰে যোৱা বিদ্যুৎ প্ৰবাহ তাৰ ওপৰত থকা বিভৱ পাৰ্থক্যৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সমানুপাতিক।

                 V = IR

Q65. Define Free Fall. মুক্ত পতন সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: Free fall is the motion of an object under the influence of gravitational force only. উত্তৰ: মুক্ত পতন হৈছে সেই গতি য’ত কোনো বস্তু কেৱল মহাকর্ষীয় বলৰ প্ৰভাৱত গতি কৰে।

Q66. What is frequency ? আৱৰ্তন কি ?

Ans: Frequency is the number of complete oscillations or cycles per second. It is measured in Hertz (Hz).

উত্তৰ: আৱৰ্তন হৈছে এটা ছেকেণ্ডত হোৱা সম্পূৰ্ণ দোলন বা চক্ৰৰ সংখ্যা। ইয়াৰ একক হৈছে হাৰ্টজ (Hz)।

Q67. Explain Fleming's Right Hand Rule. ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম বুজাই লিখা।

Ans: According to Fleming’s Right Hand Rule, if the thumb, forefinger, and middle finger of the right hand are held mutually perpendicular, then: ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম অনুসাৰে, যদি সোঁহাতৰ বুঢ়া আঙুলি, তৰ্জনী আৰু মধ্যমা আঙুলি একে-অপৰলৈ লম্বাকৈ ধৰা হয়, তেন্তে -

• Thumb → direction of motion of the conductor : বুঢ়া আঙুলি → পৰিবাহকৰ গতিৰ দিশ


• Forefinger → direction of magnetic field : তৰ্জনী → চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ দিশ


• Middle finger → direction of induced current : মধ্যমা → প্ৰেৰিত বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ দিশ

Q68. What is meant by the focal plane of a lens ? লেন্সৰ ফোকাল সমতল বুলিলে কি বুজা যায় ?

Ans: The focal plane of a lens is the plane perpendicular to the principal axis where the image is formed when the object is at infinity.

উত্তৰ: লেন্সৰ ফোকাল সমতল হৈছে মুখ্য অক্ষৰ সৈতে লম্ব হোৱা সেই সমতল, য’ত বস্তু অসীম দূৰত্বত থাকিলে প্ৰতিচ্ছবি গঠন হয়।

Q69. What are primary and secondary coils in a transformer ? ট্ৰান্সফৰ্মাৰৰ প্ৰাইমাৰী আৰু ছেকেণ্ডাৰী কুণ্ডলী কি ?

Ans:

• Primary coil: The coil that receives the input voltage : প্ৰাইমাৰী কুণ্ডলী: যি কুণ্ডলীয়ে ইনপুট ভোল্টেজ গ্ৰহণ কৰে


• Secondary coil: The coil that delivers the output voltage : ছেকেণ্ডাৰী কুণ্ডলী: যি কুণ্ডলীয়ে আউটপুট ভোল্টেজ প্ৰদান কৰে

Q70. State Newton's Second Law of Motion. নিউটনৰ দ্বিতীয় গতিৰ নিয়ম লিখা।

Ans: Newton’s Second Law states that the force acting on an object is equal to the product of its mass and acceleration. নিউটনৰ দ্বিতীয় গতিৰ নিয়ম অনুসাৰে, কোনো বস্তুৰ ওপৰত কাৰ্য কৰা বল তাৰ ভৰ আৰু ত্বৰণৰ গুণফলৰ সমান।

       F = ma 

where F = force, m = mass, a = acceleration.

71. What is the Law of Conservation of Energy ? শক্তি সংৰক্ষণৰ নিয়ম কি ?

Ans: The Law of Conservation of Energy states that energy can neither be created nor destroyed; it can only be transformed from one form to another.

উত্তৰ: শক্তি সংৰক্ষণৰ নিয়ম অনুসাৰে শক্তি সৃষ্টি বা ধ্বংস কৰিব নোৱাৰি; ই কেৱল এটা ৰূপৰ পৰা আন এটা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

72. Define Resistivity. ৰেজিষ্টিভিটি (প্ৰতিৰোধক্ষমতা) সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: Resistivity is the property of a material that determines how strongly it opposes the flow of electric current. Its SI unit is ohm-metre (Ω m).

উত্তৰ: ৰেজিষ্টিভিটি হৈছে কোনো পদাৰ্থে বিদ্যুৎ ধাৰাৰ প্ৰবাহ কিমান পৰিমাণে বাধা দিয়ে তাৰ মাপক। ইয়াৰ SI একক হৈছে ওহম-মিটাৰ (Ω m)।

73. State the principle of a Transformer. ট্ৰান্সফৰ্মাৰৰ নীতি লিখা।

Ans: A transformer works on the principle of electromagnetic induction, where a changing current in the primary coil induces current in the secondary coil.

উত্তৰ: ট্ৰান্সফৰ্মাৰ ইলেক্ট্ৰ’মেগ্নেটিক ইণ্ডাকশ্যনৰ নীতিত কাম কৰে, য’ত প্ৰাইমাৰী কইলত ধাৰা পৰিৱৰ্তন হ’লে ছেকেণ্ডাৰী কইলত ধাৰা উদ্ভৱ হয়।

74. What is a convex mirror ? উত্তল দৰ্শন কি ?

Ans: A convex mirror is a spherical mirror curved outward. It diverges light rays and forms virtual, erect, and diminished images.

উত্তৰ: উত্তল দৰ্শন হৈছে বাহিৰফালে বাঁকা গোলাকাৰ দৰ্শন। ই পোহৰৰ ৰশ্মিক বিচ্ছুৰিত কৰে আৰু কাল্পনিক, সোজা আৰু সৰু প্ৰতিচ্ছবি গঠন কৰে।

75. Define Kinetic Energy. গতিশক্তি সংজ্ঞা দিয়া।

Ans : Kinetic energy is the energy possessed by an object due to its motion. বস্তুৰ গতিৰ বাবে থকা শক্তিক গতিশক্তি বোলে।
Formula: সূত্ৰ: KE = ½ mv²

76. What is the function of the iris in the human eye ? মানৱ চকুত আইৰিছৰ কাম কি ?

Ans: The iris controls the size of the pupil and regulates the amount of light entering the eye.

উত্তৰ: আইৰিছে পিউপিলৰ আকাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি চকুত প্ৰৱেশ কৰা পোহৰৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

77. Why does a pencil appear bent when placed in water ? পানীত পেঞ্চিল থ’লে বাঁকা দেখা যায় কিয় ?

Ans: A pencil appears bent in water due to refraction of light when light passes from air to water.

উত্তৰ: বায়ুৰ পৰা পানীলৈ পোহৰ যোৱাৰ সময়ত প্ৰতিসৰণ ঘটাৰ বাবে পানীত পেঞ্চিল বাঁকা দেখা যায়।

78. What is a voltmeter ? ভল্টমিটাৰ কি ?

Ans: A voltmeter is an instrument used to measure potential difference between two points in an electric circuit. ভল্টমিটাৰ হৈছে বৈদ্যুতিক চাৰ্কিটৰ দুটা বিন্দুৰ মাজৰ বিভৱ পাৰ্থক্য মাপিবলৈ ব্যৱহৃত যন্ত্ৰ।

79. State three rules for image formation by a convex lens. উত্তল লেন্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিচ্ছবি গঠনৰ তিনিটা নিয়ম লিখা।

Ans:

1. A ray parallel to the principal axis passes through the principal focus after refraction. মুখ্য অক্ষৰ সমান্তৰাল ৰশ্মি প্ৰতিসৰণৰ পিছত মুখ্য ফোকাছৰ মাজেৰে যায়।


2. A ray through the optical center goes straight without deviation. অপটিকেল কেন্দ্ৰৰ মাজেৰে যোৱা ৰশ্মি বিচলন নোহোৱাকৈ সোজাকৈ যায়।


3. A ray through the principal focus emerges parallel to the principal axis. মুখ্য ফোকাছৰ মাজেৰে যোৱা ৰশ্মি প্ৰতিসৰণৰ পিছত মুখ্য অক্ষৰ সমান্তৰাল হয়।

80. What is the range of visible light ? দৃশ্য পোহৰৰ পৰিসৰ কিমান ?

Ans: The wavelength range of visible light is approximately 400 nm to 700 nm. দৃশ্য পোহৰৰ তৰংগ দৈৰ্ঘ্যৰ পৰিসৰ প্ৰায় 400 nm পৰা 700 nm।

====================================================================================

81. Define Critical Angle in Refraction. প্ৰতিসৰণত সংকট কোণ সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: The critical angle is the angle of incidence in a denser medium for which the angle of refraction in the rarer medium becomes 90°, causing the light ray to travel along the boundary.

উত্তৰ: সংকট কোণ হৈছে ঘন মাধ্যমত থকা সেই আপতন কোণ, যাৰ বাবে পাতল মাধ্যমত প্ৰতিসৰণ কোণ 90° হয় আৰু পোহৰ মাধ্যমৰ সীমাৰ সৈতে আগবাঢ়ে।

82. What is an ammeter ? এমিটাৰ কি ?

Ans: An ammeter is an instrument used to measure electric current in a circuit. It is connected in series and has very low resistance.

উত্তৰ: এমিটাৰ হৈছে বৈদ্যুতিক চাৰ্কিটত প্ৰবাহিত বিদ্যুৎ ধাৰা মাপিবলৈ ব্যৱহৃত যন্ত্ৰ। ই শ্ৰেণী সংযোগত লগোৱা হয় আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধ কম।

83. State Pascal’s Law. পাস্কেলৰ নিয়ম লিখা।

Ans: Pascal’s Law states that pressure applied to an enclosed fluid is transmitted equally and undiminished in all directions.

উত্তৰ: পাস্কেলৰ নিয়ম অনুসাৰে আবদ্ধ দ্ৰৱত প্ৰয়োগ কৰা চাপ সকলো দিশত সমানভাৱে আৰু অক্ষয়ভাৱে সঞ্চাৰিত হয়।

84. Explain Power Factor in an electrical circuit. বৈদ্যুতিক চাৰ্কিটত Power Factor ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: Power factor is the ratio of real power (P) to apparent power (S) in an AC circuit. Power Factor হৈছে AC চাৰ্কিটত বাস্তৱ শক্তি (P) আৰু আপাত শক্তি (S) ৰ অনুপাত।
Power Factor = P / S = cosθ

85. Define CAT Method. CAT পদ্ধতি সংজ্ঞা দিয়া।

Ans: CAT Method stands for Central Axis Theorem Method. It is used in optics to analyze image formation by considering the central axis of mirrors and lenses.

উত্তৰ : CAT পদ্ধতিৰ পূৰ্ণ ৰূপ Central Axis Theorem Method। ই দৰ্শন আৰু লেন্সৰ মুখ্য অক্ষ ধৰি প্ৰতিচ্ছবি বিশ্লেষণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

86. What is the primary force responsible for the motion of planets around the Sun? সূৰ্যৰ চাৰিওফালে গ্ৰহসমূহ ঘূৰাৰ মূল বল কি ?

Ans: The gravitational force is responsible for the motion of planets around the Sun. সূৰ্যৰ চাৰিওফালে গ্ৰহসমূহৰ গতিৰ বাবে মূল বল হৈছে মহাকৰ্ষণ বল।

87. State Lenz’s Law. লেন্‌জৰ নিয়ম লিখা।

Ans: Lenz’s Law states that the direction of induced current is such that it opposes the change in magnetic flux that produces it.

উত্তৰ: লেন্‌জৰ নিয়ম অনুসাৰে উদ্ভৱ হোৱা ধাৰাৰ দিশ এনে হয় যাতে ই ইয়াক সৃষ্টি কৰা চুম্বকীয় ফ্লাক্সৰ পৰিৱৰ্তনক বাধা দিয়ে।

88. What is a generator ?  জেনাৰেটৰ কি ?

Ans: A generator is a device that converts mechanical energy into electrical energy using electromagnetic induction.

উত্তৰ: জেনাৰেটৰ হৈছে যন্ত্ৰ যিয়ে ইলেক্ট্ৰ’মেগ্নেটিক ইণ্ডাকশ্যনৰ জৰিয়তে যান্ত্ৰিক শক্তিক বৈদ্যুতিক শক্তিত পৰিণত কৰে।

89. Define Vectors and Scalars with examples. ভেক্টৰ আৰু স্কেলাৰ সংজ্ঞা দিয়া উদাহৰণসহ।

Ans:

• Vector quantities have both magnitude and direction (e.g., force, velocity). ভেক্টৰ ৰাশিৰ মান আৰু দিশ দুয়োটাই থাকে (যেনে: বল, বেগ)।


• Scalar quantities have only magnitude (e.g., mass, temperature). স্কেলাৰ ৰাশিৰ কেৱল মান থাকে (যেনে: ভৰ, উষ্ণতা)।

90. Explain resistors in parallel. সমান্তৰাল সংযোগত ৰেজিষ্টৰ ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: In a parallel circuit, resistors are connected side by side. The equivalent resistance is given by : সমান্তৰাল সংযোগত ৰেজিষ্টৰসমূহ কাষে কাষে সংযুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ সমতুল্য প্ৰতিৰোধ -  1/R = 1/R₁+1/R₂+1/R₃ 

=====================================================================================================