SOUND – MCQs (Class 9 | Exam-oriented)

---

Sound is a form of energy that produces the sensation of hearing. It is produced when an object vibrates and travels through a material medium such as air, water, or solids in the form of waves. Sound waves are longitudinal waves, in which particles of the medium vibrate back and forth in the direction of wave propagation. The speed of sound depends on the nature of the medium and its temperature. Sound cannot travel in a vacuum because it needs a medium. Sound is used in communication, music, medical imaging (ultrasound), and navigation. Its characteristics include loudness, pitch, and quality.
শব্দ শক্তিৰ এটা ৰূপ যিয়ে শুনাৰ অনুভৱ সৃষ্টি কৰে। যেতিয়া কোনো বস্তু কম্পন কৰে তেতিয়া শব্দ উৎপন্ন হয় আৰু ই বায়ু, জল বা কঠিন মাধ্যমৰ জৰিয়তে তৰংগৰ আকাৰত প্ৰসাৰিত হয়। শব্দ তৰংগসমূহ দীৰ্ঘধ্ৰুবীয় তৰংগ, য’ত মাধ্যমৰ কণাবোৰ তৰংগৰ দিশতেই আগ-পিছ কৰি কম্পন কৰে। শব্দৰ বেগ মাধ্যমৰ প্ৰকৃতি আৰু উষ্ণতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভেকুৱামত শব্দ চলিব নোৱাৰে কাৰণ তাত কোনো মাধ্যম নাই। যোগাযোগ, সংগীত, চিকিৎসা আৰু নেভিগেচনত শব্দৰ ব্যৱহাৰ হয়।

Chapter: Sound – MCQs
1. Speed of sound in air at 25°C is - বায়ুত 25°C উষ্ণতাত শব্দৰ বেগ কিমান ?
A. 331 m/s | B. 343 m/s | C. 360 m/s | D. 300 m/s
Explanation: Speed of sound in air increases with temperature; at 25°C it is 343 m/s. ব্যাখ্যা : উষ্ণতা বাঢ়িলে শব্দৰ বেগ বাঢ়ে। 25°C ত বায়ুত শব্দৰ বেগ 343 m/s।
2. Sound is a form of - শব্দ এক প্ৰকাৰৰ -
A. Matter | B. Force | C. Energy | D. Power
Explanation: Sound carries energy from one place to another. ব্যাখ্যা: শব্দে শক্তি বহন কৰে, সেয়ে ই শক্তিৰ এটা ৰূপ।
3. SI unit of frequency is - কম্পাঙ্কৰ SI একক হৈছে -
A. Meter | B. Second | C. Hertz (Hz) | D. Decibel
Explanation: Frequency means vibrations per second, measured in hertz. ব্যাখ্যা: এক ছেকেণ্ডত হোৱা কম্পনৰ সংখ্যা হাৰ্টজত মাপা হয়।
4. Audible range of human ear is - মানুহৰ কাণে শুনিব পৰা শব্দৰ পৰিসৰ -
A. 0–20 Hz | B. 20–20,000 Hz | C. 20–2,000 Hz | D. 2,000–20,000 Hz
Explanation: Humans hear sounds only in this range. ব্যাখ্যা: এই পৰিসৰৰ বাহিৰৰ শব্দ মানুহে শুনিব নোৱাৰে।
5. Sound waves are - শব্দ তৰংগসমূহ -
A. Transverse waves | B. Electromagnetic waves | C. Longitudinal waves | D. Light waves
Explanation: Particles vibrate parallel to direction of wave travel. ব্যাখ্যা: কণাবোৰ তৰংগৰ দিশতে আগ-পিছ কৰি কম্পন কৰে।
6. In sound waves, particles vibrate in - শব্দ তৰংগত কণাবোৰ কম্পন কৰে -
A. Vertical direction | B. Circular direction | C. Longitudinal direction | D. Random direction
Explanation: Vibrations occur along the direction of propagation. ব্যাখ্যা: শব্দ তৰংগত কণাবোৰ দীৰ্ঘধ্ৰুবীয় দিশত কম্পন কৰে।
7. Ultrasound has frequency - আল্ট্ৰাছাউণ্ডৰ কম্পাঙ্ক -
A. < 20 Hz | B. 20–20,000 Hz | C. > 20,000 Hz | D. = 20,000 Hz
Explanation: Ultrasound is beyond human hearing capacity. ব্যাখ্যা: 20,000 Hz তকৈ বেছি কম্পাঙ্কৰ শব্দক আল্ট্ৰাছাউণ্ড কয়।
8. Infrasonic sound has frequency - ইনফ্ৰাছনিক শব্দৰ কম্পাঙ্ক -
A. < 20 Hz | B. 20–20,000 Hz | C. > 20,000 Hz | D. 100 Hz
Explanation: Below audible range of humans. ব্যাখ্যা: 20 Hz তকৈ কম কম্পাঙ্কৰ শব্দ মানুহে শুনিব নোৱাৰে।
9. Echo is produced due to - ইকো সৃষ্টি হয় -
A. Refraction | B. Diffraction | C. Reflection of sound | D. Absorption
Explanation: Sound reflects from distant surfaces and returns. ব্যাখ্যা: শব্দ দূৰৱৰ্তী বস্তুত প্ৰতিফলিত হৈ পুনৰ কাণলৈ আহে।
10. Reverberation is due to - ৰিভাৰবাৰেচন হয় -
A. Refraction | B. Persistence of sound | C. Absorption | D. Dispersion
Explanation: Sound continues due to multiple reflections. ব্যাখ্যা: বহু প্ৰতিফলনৰ বাবে শব্দ কিছু সময়লৈ থাকি যায়।
11. Silence means sound intensity is - নিস্তব্ধতাৰ অৰ্থ শব্দৰ তীব্ৰতা -
A. Maximum | B. Minimum | C. Zero (0) | D. Constant
Explanation: No sound energy reaches the ear. ব্যাখ্যা: কাণলৈ কোনো শব্দ শক্তি নপৰে।
12. Pitch of sound depends on - শব্দৰ Pitch নিৰ্ভৰ কৰে -
A. Amplitude | B. Speed | C. Frequency | D. Loudness
Explanation: Higher frequency → higher pitch. ব্যাখ্যা: কম্পাঙ্ক বেছি হ’লে শব্দ তীক্ষ্ণ হয়।
13. Loudness of sound depends on - শব্দৰ জোৰ নিৰ্ভৰ কৰে —
A. Frequency | B. Speed | C. Amplitude | D. Wavelength
Explanation: Greater amplitude gives louder sound. ব্যাখ্যা: Amplitude বেছি হ’লে শব্দ বেছি জোৰে শুনা যায়।
14. Speed of sound in water is - জলত শব্দৰ বেগ -
A. 343 m/s | B. 1200 m/s | C. 1484 m/s | D. 300 m/s
Explanation: Sound travels faster in liquids than gases. ব্যাখ্যা: জলত শব্দ বায়ুতকৈ দ্ৰুত গতি কৰে।
15. Time gap between original and reflected sound is - মূল শব্দ আৰু প্ৰতিফলিত শব্দৰ মাজৰ সময় -
A. Time period | B. Echo time | C. Frequency | D. Pitch
Explanation: Minimum 0.1 s gap needed to hear echo.ব্যাখ্যা: কমেও 0.1 ছেকেণ্ড সময় থাকিলে ইকো শুনা যায়।
16. One complete vibration is called - এটা সম্পূৰ্ণ কম্পনক কয় -
A. Pulse | B. Oscillation | C. Echo | D. Loudness
Explanation: One full to-and-fro motion. ব্যাখ্যা: আগ-পিছ কৰি একবাৰ সম্পূৰ্ণ কম্পন।
17. Natural frequency of a vibrating body is - বস্তুৰ স্বাভাৱিক কম্পাঙ্ক -
A. Audible frequency | B. Pitch | C. Resonant frequency | D. Echo frequency
Explanation: Frequency at which body vibrates freely. ব্যাখ্যা: বস্তুয়ে স্বাভাৱিকভাৱে যি কম্পাঙ্কত কম্পন কৰে।
18. Change in frequency due to motion is - চলাচলৰ বাবে কম্পাঙ্ক সলনি হোৱাক কয় -
A. Reflection | B. Resonance | C. Doppler Effect | D. Reverberation
Explanation: Occurs when source or observer moves. ব্যাখ্যা: উৎস বা পৰ্যবেক্ষক চলন্ত হ’লে এই প্ৰভাৱ হয়।
19. SI unit of sound intensity is - শব্দৰ তীব্ৰতাৰ SI একক -
A. dB | B. Hz | C. W/m² | D. m/s
Explanation: Intensity = power per unit area. ব্যাখ্যা: একক ক্ষেত্ৰফলত শক্তি = তীব্ৰতা।
20. Audible sound waves are - শুনিব পৰা শব্দ তৰংগ -
A. Electromagnetic | B. Light | C. Mechanical | D. Heat
Explanation: They need a material medium. ব্যাখ্যা: শব্দ চলিবলৈ মাধ্যমৰ প্ৰয়োজন।
21. Sound cannot travel in - শব্দ চলিব নোৱাৰে -
A. Air | B. Water | C. Solid | D. Vacuum
Explanation: No medium in vacuum. ব্যাখ্যা: ভেকুৱামত কোনো মাধ্যম নাই।
22. Reflection of sound follows - শব্দৰ প্ৰতিফলনে মানে -
A. Newton’s laws | B. Boyle’s law | C. Laws of reflection | D. Ohm’s law
Explanation: Angle of incidence = angle of reflection. ব্যাখ্যা: পতনৰ কোণ = প্ৰতিফলনৰ কোণ।
23. Doppler effect is observed when - Doppler effect দেখা যায় যেতিয়া -
A. No motion | B. Reflection | C. Relative motion exists | D. Silence
Explanation: Relative motion causes frequency change. ব্যাখ্যা: আপেক্ষিক চলাচল থাকিলে কম্পাঙ্ক সলনি হয়।
24. Relation between v, f and λ is - বেগ, কম্পাঙ্ক আৰু তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ সম্পৰ্ক -
A. v = f/λ | B. v = f + λ | C. v = f × λ | D. v = λ/f
Explanation: Standard wave equation. ব্যাখ্যা: এইটো তৰংগৰ মৌলিক সমীকৰণ।
25. Loudness is measured in - শব্দৰ জোৰ মাপা হয় -
A. Hertz | B. Watt | C. Decibel (dB) | D. m/s
Explanation: dB is a logarithmic unit. ব্যাখ্যা: Decibel এটা লগাৰিদমিক একক।
26. SI unit of speed of sound is - শব্দৰ বেগৰ SI একক -
A. km/h | B. m/s | C. cm/s | D. m/min
Explanation: Speed = distance ÷ time. ব্যাখ্যা: বেগ = দূৰত্ব ÷ সময়।