Refraction of Light : Why Do Objects Appear Bent in Water ? পানীত বস্তু কিয় বাঁকা দেখা যায় ?

---

Why Do Objects Appear Bent in Water ? পানীত বস্তু কিয় বাঁকা দেখা যায় ?

• Light travels at different speeds in air and water. বায়ু আৰু পানীত পোহৰ ভিন্ন গতিত চলে।


• When light enters water from air, its speed decreases. পোহৰ বায়ুৰ পৰা পানীত প্ৰৱেশ কৰিলে গতি কমি যায়।


• Due to this change in speed, the path of light bends. গতি সলনি হোৱাৰ ফলত পোহৰৰ পথ বাঁক খায়।


• This bending of light is called Refraction. পোহৰৰ এই বাঁক খোৱাক প্ৰতিসৰণ (Refraction) বোলা হয়।


• Our eyes always assume that light travels in a straight line. আমাৰ চকুৱে পোহৰ সদায় সোজা পথত চলিছে বুলি ধৰে।


• So, the object under water appears at a different (raised or bent) position. সেইবাবে পানীত থকা বস্তুটো বাঁকা বা ওপৰলৈ উঠি থকা দৰে দেখা যায়।


• This shifted position is called the Apparent Position. এই দেখিবলৈ পোৱা স্থানক প্ৰতীয়মান অৱস্থান (Apparent Position) বোলা হয়।

Key Point - মুখ্য কথা : Objects appear bent in water because light bends when it enters water from air due to refraction.  পানীত বস্তু বাঁকা দেখা যায় কাৰণ পোহৰ বায়ুৰ পৰা পানীত সোমাওঁতে প্ৰতিসৰণ ঘটে।

Notes: i. Refraction (প্ৰতিসৰণ), ii. Air (বায়ু), iii. Water (পানী), iv. Apparent Position (প্ৰতীয়মান অৱস্থান)

===========================================================================

MCQs: Refraction of Light

Q1. Why does a stick appear bent in water ? পানীত লাঠি কিয় বাঁকা দেখা যায় ?
A. Reflection | B. Refraction | C. Scattering | D. Absorption

Ans: B
Exp: Light bends when it enters water due to refraction. ব্যাখ্যা: পোহৰ বায়ুৰ পৰা পানীত সোমাওঁতে প্ৰতিসৰণ ঘটে।

Q2. Refraction occurs due to change in- প্ৰতিসৰণ কিহৰ সলনি হোৱাৰ ফলত ঘটে ?
A. Colour | B. Direction | C. Speed | D. Heat

Ans: C
Exp: Speed of light changes in different media. ব্যাখ্যা: ভিন্ন মাধ্যমত পোহৰৰ গতি সলনি হয়।

Q3. Light travels fastest in - পোহৰ আটাইতকৈ বেছি গতিত কোন মাধ্যমত চলে ?
A. Water | B. Glass | C. Air | D. Oil

Ans: C
Exp: Light travels fastest in air. ব্যাখ্যা: পোহৰ বায়ুত আটাইতকৈ বেছি গতিত চলে।

Q4. The bending of light is called - পোহৰৰ বাঁক খোৱাক কি বোলা হয় ?
A. Reflection | B. Refraction | C. Dispersion | D. Diffraction

Ans: B
Exp: Bending of light is known as refraction. ব্যাখ্যা: পোহৰৰ বাঁক খোৱাক প্ৰতিসৰণ বোলা হয়।

Q5. When light enters water from air, its speed - পোহৰ বায়ুৰ পৰা পানীত সোমালে তাৰ গতি -
A. Increases | B. Stops | C. Decreases | D. Same

Ans: C
Exp: Light slows down in water. ব্যাখ্যা: পানীত পোহৰৰ গতি কমি যায়।

Q6. Which two media are involved here ? ইয়াত কোন দুটা মাধ্যম জড়িত ?
A. Glass–Glass | B. Water–Water | C. Air–Water | D. Iron–Water

Ans: C
Exp: Light passes from air into water. ব্যাখ্যা: পোহৰ বায়ুৰ পৰা পানীত প্ৰৱেশ কৰে।

Q7. Our eyes assume light travels in - আমাৰ চকুৱে পোহৰ কোন পথত চলে বুলি ধৰে ?
A. Curved | B. Zigzag | C. Straight line | D. Circular

Ans: C
Exp: Eyes trace light in straight lines. ব্যাখ্যা: চকুৱে পোহৰ সোজা পথত চলে বুলি ধৰে।

Q8. The shifted position of an object in water is called - পানীত বস্তুৰ সলনি হোৱা অৱস্থানক কি বোলা হয় ?
A. Real | B. True | C. Apparent position | D. Fixed

Ans: C
Exp: Refraction causes apparent position. ব্যাখ্যা: প্ৰতিসৰণৰ ফলত প্ৰতীয়মান অৱস্থান দেখা যায়।

Q9. A coin appears raised in water due to - পানীত মুদ্ৰা ওপৰলৈ উঠি থকা দৰে দেখা যায় কাৰণ -
A. Reflection | B. Absorption | C. Refraction | D. Scattering

Ans: C
Exp: Light bends at water surface. ব্যাখ্যা: পানীৰ পৃষ্ঠত পোহৰ বাঁক খায়।

Q10. Light bends at the boundary of two media due to - দুটা মাধ্যমৰ সীমাত পোহৰ কিয় বাঁক খায় ?
A. Colour | B. Speed change | C. Heat | D. Pressure

Ans: B
Exp: Change in speed causes bending. ব্যাখ্যা: গতি সলনি হোৱাৰ ফলত পোহৰ বাঁক খায়।

Q11. Refraction occurs when light - প্ৰতিসৰণ ঘটে যেতিয়া পোহৰ -
A. Returns | B. Absorbed | C. Changes medium | D. Stops

Ans: C
Exp: Medium change causes refraction. ব্যাখ্যা: মাধ্যম সলনি হোৱাৰ বাবে প্ৰতিসৰণ ঘটে।

Q12. Which is an example of refraction ? তলৰ কোনটো প্ৰতিসৰণৰ উদাহৰণ ?
A. Mirror image | B. Shadow | C. Bent pencil in water | D. Echo

Ans: C
Exp: Pencil appears bent due to refraction. ব্যাখ্যা: পেঞ্চিল বাঁকা দেখা যায় প্ৰতিসৰণৰ বাবে।

Q13. Apparent depth of water is - পানীৰ প্ৰতীয়মান গভীৰতা -
A. More | B. Equal | C. Less | D. Zero

Ans: C
Exp: Object appears raised. ব্যাখ্যা: বস্তু ওপৰলৈ উঠি থকা দৰে দেখা যায়।

Q14. Light slows down most in - পোহৰ আটাইতকৈ বেছি কোন মাধ্যমত ধীৰ হয় ?
A. Air | B. Water | C. Vacuum | D. Smoke

Ans: B
Exp: Water is optically denser than air. ব্যাখ্যা: পানী বায়ুতকৈ অধিক ঘন মাধ্যম।

Q15. Which statement is correct ? কোনটো বক্তব্য সঠিক ?
A. Due to heat | B. Due to refraction | C. Never bends | D. Due to sound

Ans: B
Exp: Bending is due to refraction. ব্যাখ্যা: বাঁক খোৱা প্ৰতিসৰণৰ বাবে।

Q16. Refraction shows that light - প্ৰতিসৰণে কি দেখুৱায় ? 
A. Stationary | B. Changes direction | C. No speed | D. Invisible

Ans: B
Exp: Direction changes in new medium. ব্যাখ্যা: নতুন মাধ্যমত পোহৰৰ দিশ সলনি হয়।

Q17. Which medium is optically denser ? কোন মাধ্যম অপটিকেলি ঘন ?
A. Air | B. Water | C. Vacuum | D. Smoke

Ans: B
Exp: Light slows more in water. ব্যাখ্যা: পানীত পোহৰ অধিক ধীৰ হয়।

Q18. Bending of light proves change in - পোহৰ বাঁক খোৱাই কিহৰ সলনি প্ৰমাণ কৰে ?
A. Colour | B. Speed | C. Mass | D. Shape

Ans: B
Exp: Speed change causes bending. ব্যাখ্যা: গতি সলনি হোৱাৰ ফলত বাঁক খায়।

Q19. Objects appear bent mainly because - বস্তু প্ৰধানকৈ কিয় বাঁকা দেখা যায় ?
A. Reflection | B. Absorption | C. Refraction | D. Dispersion

Ans: C
Exp: Refraction bends light. ব্যাখ্যা: প্ৰতিসৰণে পোহৰ বাঁক খোৱায়।

Q20. Refraction occurs because different media have different - ভিন্ন মাধ্যমত প্ৰতিসৰণ হয় কাৰণ সিহঁতৰ ভিন্ন -
A. Colours | B. Shapes | C. Speed of light | D. Temperature

Ans: C
Exp: Speed of light varies in media. ব্যাখ্যা: মাধ্যম অনুসৰি পোহৰৰ গতি ভিন্ন হয়।