Why Is the Rainbow Curved ? ৰামধেনু কিয় বেঁকা দেখা যায় ? : hysics (Light / Optics) : পদাৰ্থবিজ্ঞান (পোহৰ / অপ্টিক্স)

---

A rainbow is a natural spectrum of seven colors seen in the sky after rain. It forms when sunlight passes through raindrops. The light bends (refraction), reflects inside the drop, and splits into different colors (dispersion). These colors appear as a curved arc in the sky.

ৰামধেনু হৈছে বৰষুণৰ পিছত আকাশত দেখা পোৱা সাতটা ৰঙৰ প্ৰাকৃতিক বৰ্ণালী। সূৰ্যৰ পোহৰ পানীৰ বিন্দুত প্ৰৱেশ কৰি বেঁকাই যায়, প্ৰতিফলিত হয় আৰু বিভিন্ন ৰঙত বিভক্ত হয়, যাৰ ফলত আকাশত বেঁকা ধনুকৰ দৰে দেখা যায়।

• A rainbow forms when sunlight enters raindrops. : যেতিয়া সূৰ্যৰ পোহৰ বৰষুণৰ পানীৰ বিন্দুত প্ৰৱেশ কৰে, তেতিয়া ৰামধেনু সৃষ্টি হয়।

• The light bends inside the raindrop (refraction). : পোহৰ পানীৰ বিন্দুৰ ভিতৰত বেঁকাই যায় (refraction)।

• The light then reflects inside the drop. : তাৰ পিছত পোহৰ বিন্দুৰ ভিতৰত প্ৰতিফলিত হয় (reflection)।

• The light splits into seven colours (dispersion). : পোহৰ সাতটা ৰঙত বিভক্ত হয় (dispersion)।

• Raindrops are round in shape. : বৰষুণৰ পানীৰ বিন্দুবোৰ গোলাকাৰ হয়।

• Because light leaves many round drops at different angles, we see a curved arc. : গোলাকাৰ বিন্দুৰ পৰা পোহৰ বিভিন্ন কোণত ওলাই আহে, সেয়ে ৰামধেনু বেঁকা দেখা যায়।

Key Point: Rainbow appears curved because light leaves round raindrops in an arc.

মূল কথা: ৰামধেনু বেঁকা দেখা যায় কাৰণ পোহৰ গোলাকাৰ পানীৰ বিন্দুৰ পৰা ধনুক আকাৰত ওলাই আহে।

===========================================================================================

MCQ

Q1. What is a rainbow ? : ৰামধেনু কি ?
A) Cloud | B) Spectrum of colors | C) Shadow | D) Smoke
Ans: B) Spectrum of colors
Explanation: A rainbow is a natural spectrum of seven colors formed when sunlight passes through raindrops and splits into different colors.
ব্যাখ্যা: সূৰ্যৰ পোহৰ পানীৰ বিন্দুৰ মাজেৰে গৈ বিভিন্ন ৰঙত বিভক্ত হ’লে সাতটা ৰঙৰ বৰ্ণালী দেখা যায়, তাকেই ৰামধেনু কোৱা হয়।

Q2. Rainbow is formed due to ? : ৰামধেনু কিহৰ ফলত সৃষ্টি হয় ?
A) Heat | B) Sunlight and raindrops | C) Wind | D) Dust
Ans: B) Sunlight and raindrops
Explanation: Sunlight enters raindrops, bends, reflects, and splits into colors to form a rainbow.
ব্যাখ্যা: সূৰ্যৰ পোহৰ পানীৰ বিন্দুত প্ৰৱেশ কৰি বেঁকাই, প্ৰতিফলিত হৈ ৰঙত বিভক্ত হয়।

Q3. How many colors are in a rainbow ? : ৰামধেনুত কিমানটা ৰঙ থাকে ?
A) 5 | B) 6 | C) 7 | D) 8
Ans: C) 7
Explanation: The seven colors are Violet, Indigo, Blue, Green, Yellow, Orange, and Red (VIBGYOR).
ব্যাখ্যা: ৰামধেনুত সাতটা ৰঙ থাকে — Violet, Indigo, Blue, Green, Yellow, Orange, Red।

Q4. The bending of light in raindrops is called ? : পানীৰ বিন্দুত পোহৰ বেঁকা হোৱাক কি কোৱা হয় ?
A) Reflection | B) Refraction | C) Absorption | D) Rotation
Ans: B) Refraction
Explanation: Refraction happens when light changes direction while entering another medium like water.
ব্যাখ্যা: পোহৰ পানীৰ দৰে অন্য মাধ্যমত প্ৰৱেশ কৰিলে দিশ সলনি কৰে, ইয়াক Refraction কোৱা হয়।

Q5. Light bouncing inside the raindrop is called ? : পানীৰ বিন্দুৰ ভিতৰত পোহৰ উভতি অহাক কি কোৱা হয় ?
A) Reflection | B) Refraction | C) Diffusion | D) Radiation
Ans: A) Reflection
Explanation: Light reflects from the inner surface of the raindrop before leaving it.
ব্যাখ্যা: পানীৰ বিন্দুৰ ভিতৰৰ পৃষ্ঠৰ পৰা পোহৰ উভতি আহে, ইয়াক Reflection কোৱা হয়।

Q6. Splitting of white light into colors is called ? : সাদা পোহৰ ৰঙত বিভক্ত হোৱাক কি কোৱা হয় ?
A) Dispersion | B) Rotation | C) Heating | D) Cooling
Ans: A) Dispersion
Explanation: Dispersion separates white light into different colors. ব্যাখ্যা: Dispersion মানে সাদা পোহৰ বিভিন্ন ৰঙত বিভক্ত হোৱা।

Q7. Why does the rainbow appear curved ? : ৰামধেনু কিয় বেঁকা দেখা যায় ?
A) Because clouds are curved  B) Because raindrops are round
C) Because sunlight is hot   D) Because wind blows
Ans: B) Because raindrops are round
Explanation: Light exits round raindrops in different angles forming a curved arc.
ব্যাখ্যা: গোল পানীৰ বিন্দুৰ পৰা পোহৰ বিভিন্ন কোণত ওলাই আহে, সেয়ে বেঁকা ধনুকৰ দৰে দেখা যায়।

Q8. Raindrops are usually ? : বৰষুণৰ বিন্দুবোৰ সাধাৰণতে কেনেকুৱা ?
A) Square | B) Round | C) Flat | D) Triangle
Ans: B) Round
Explanation: Raindrops are nearly spherical, helping create the curved rainbow shape. ব্যাখ্যা: পানীৰ বিন্দুবোৰ সাধাৰণতে গোলাকাৰ, যাৰ বাবে ৰামধেনু বেঁকা দেখা যায়।

Q9. The curved shape of a rainbow is called ? : ৰামধেনুৰ বেঁকা আকাৰক কি কোৱা হয় ?
A) Circle | B) Arc | C) Square | D) Cone
Ans: B) Arc
Explanation: A rainbow appears as a curved arc in the sky. ব্যাখ্যা: ৰামধেনু আকাশত বেঁকা ধনুকৰ দৰে Arc আকাৰত দেখা যায়।

Q10. Rainbow appears opposite to the ? : ৰামধেনু সূৰ্যৰ কোন দিশত দেখা যায় ?
A) Same side | B) Opposite side | C) Above | D) Below
Ans: B) Opposite side
Explanation: A rainbow appears opposite the Sun with the Sun behind the observer. ব্যাখ্যা: সূৰ্য পিছফালে থাকিলে আকাশৰ বিপৰীত দিশত ৰামধেনু দেখা যায়।

Q11. Which color is at the top of the rainbow ? : ৰামধেনুৰ ওপৰত কোন ৰঙ থাকে ?
A) Violet | B) Blue | C) Red | D) Yellow
Ans: C) Red
Explanation: Red light bends the least and appears at the outer edge. ব্যাখ্যা: ৰঙা পোহৰ কম বেঁকাই, সেয়ে ওপৰত দেখা যায়।

Q12. Which color is at the bottom of the rainbow ? : ৰামধেনুৰ তলত কোন ৰঙ থাকে ?
A) Violet | B) Green | C) Yellow | D) Orange
Ans: A) Violet
Explanation: Violet bends the most and appears inside the rainbow. ব্যাখ্যা: বেঙুনীয়া পোহৰ বেছি বেঁকাই, সেয়ে ভিতৰত দেখা যায়।

Q13. Rainbow is an example of which phenomenon ? : ৰামধেনু কোন ঘটনাৰ উদাহৰণ ?
A) Sound | B) Light | C) Heat | D) Magnetism
Ans: B) Light
Explanation: Rainbow formation involves light processes. ব্যাখ্যা: ৰামধেনু পোহৰৰ ঘটনাৰ উদাহৰণ।

Q14. The colors in a rainbow form a ? : ৰামধেনুৰ ৰঙবোৰে কি গঠন কৰে ?
A) Shadow | B) Spectrum | C) Smoke | D) Wave
Ans: B) Spectrum
Explanation: The band of colors produced by dispersion is called spectrum. ব্যাখ্যা: বিভিন্ন ৰঙৰ ধাৰাক Spectrum কোৱা হয়।

Q15. Rainbow is best seen when the Sun is ? : ৰামধেনু ভালকৈ দেখা যায় যেতিয়া সূৰ্য থাকে ?
A) Behind the observer | B) In front | C) Above | D) Hidden
Ans: A) Behind the observer
Explanation: Sunlight must enter raindrops from behind the observer. ব্যাখ্যা: সূৰ্য পিছফালে থাকিলে পোহৰ বিন্দুত প্ৰৱেশ কৰি ৰামধেনু দেখা যায়।

Q16. Which process spreads colors in a rainbow ? : ৰামধেনুত ৰঙ বিস্তাৰ হোৱাত কোন প্ৰক্ৰিয়াই সহায় কৰে ?
A) Absorption | B) Dispersion | C) Freezing | D) Evaporation
Ans: B) Dispersion
Explanation: Dispersion separates white light into seven colors. ব্যাখ্যা: Dispersion এ সাদা পোহৰ সাতটা ৰঙত বিভক্ত কৰে।

Q17. Which scientist studied dispersion of light ? : পোহৰৰ বিভাজন কোন বিজ্ঞানীয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল ?
A) Newton | B) Edison | C) Galileo | D) Darwin
Ans: A) Newton
Explanation: Isaac Newton showed that white light contains many colors. ব্যাখ্যা: নিউটনে দেখুৱাইছিল সাদা পোহৰ বহু ৰঙৰ সংমিশ্ৰণ।

Q18. Rainbow forms mainly due to ? : ৰামধেনু মূলত কি প্ৰক্ৰিয়াৰ ফল ?
A) Reflection, refraction, dispersion   B) Heating and cooling  C) Sound waves  D) Magnetism
Ans: A) Reflection, refraction, dispersion
Explanation: These three light processes together form a rainbow. ব্যাখ্যা: এই তিনিটা পোহৰৰ প্ৰক্ৰিয়াই ৰামধেনু সৃষ্টি কৰে।

Q19. Rainbow usually appears after ? : ৰামধেনু সাধাৰণতে কেতিয়া দেখা যায় ?
A) Snow | B) Rain | C) Storm | D) Fog
Ans: B) Rain
Explanation: Raindrops in the air help create the rainbow. ব্যাখ্যা: আকাশত পানীৰ বিন্দু থাকিলে ৰামধেনু গঠন হয়।

Q20. The curved rainbow forms because light leaves round raindrops in an ? : পোহৰ গোল পানীৰ বিন্দুৰ পৰা কোন আকাৰত ওলাই আহে ?
A) Line | B) Arc | C) Square | D) Triangle
Ans: B) Arc
Explanation: Light leaves droplets at specific angles forming a curved arc. ব্যাখ্যা: পানীৰ বিন্দুৰ পৰা পোহৰ নিৰ্দিষ্ট কোণত ওলাই আহি বেঁকা Arc সৃষ্টি কৰে।