Boats & Streams : 1

---

Boats & Streams : Solving Exam Problems : পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্ন সমাধান

Important Formulas (গুৰুত্বপূর্ণ সূত্ৰ)

Boat speed (still water) = (Downstream + Upstream) ÷ 2 // নাওৰ গতি (স্থিৰ পানী) = (সোঁতৰ দিশ + বিপৰীত দিশ) ÷ 2

Stream speed = (Downstream − Upstream) ÷ 2 : সোঁতৰ গতি = (সোঁতৰ দিশ − বিপৰীত দিশ) ÷ 2

Very important exam formulas : অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ সূত্ৰ

Direction Concept (দিশৰ ধাৰণা)

• Downstream → with current : সোঁতৰ দিশ → পানীৰ লগত


• Upstream → against current : বিপৰীত দিশ → পানীৰ বিপৰীতে


• Water flow → ➝ : পানীৰ সোঁত ➝

Example 1 (উদাহৰণ ১)

• Downstream speed = 24 km/h


• Upstream speed = 16 km/h

Boat speed = (24 + 16) ÷ 2 = 40 ÷ 2 = 20 km/h : নাওৰ গতি = 20 কিমি/ঘণ্টা

Stream speed = (24 − 16) ÷ 2 = 8 ÷ 2 = 4 km/h : সোঁতৰ গতি = 4 কিমি/ঘণ্টা

Example 2 (উদাহৰণ ২)

• Boat speed (still water) = 18 km/h


• Stream speed = 3 km/h

Downstream speed = 18 + 3 = 21 km/h : সোঁতৰ দিশত গতি = 21 কিমি/ঘণ্টা

Upstream speed = 18 − 3 = 15 km/h : বিপৰীত দিশত গতি = 15 কিমি/ঘণ্টা

 Speed Direction Idea (সহজ বুজাবুজি)

• Boat →→→ (Downstream) → Faster : সোঁতৰ দিশত → দ্ৰুত


• Boat ←←← (Upstream) → Slower : বিপৰীত দিশত → ধীৰ

Exam Trick : (পৰীক্ষাৰ কৌশল)

Use formula: Speed = Distance ÷ Time (গতি = দূৰত্ব ÷ সময়)

Forward journey → use downstream speed : আগলৈ যাত্ৰা → সোঁতৰ গতি ব্যৱহাৰ কৰক

Common Mistakes : সাধাৰণ ভুল

• Confusing upstream and downstream : দিশ গোটাই পেলোৱা


• Using wrong speed formula : ভুল সূত্ৰ ব্যৱহাৰ


• Forgetting to divide by 2 : ২ৰে ভাগ কৰিব পাহৰা

Key Concept : (মুখ্য ধাৰণা)

• Boat speed = average of upstream & downstream speeds


• নাওৰ গতি = upstream আৰু downstream গতিৰ গড়

Golden Reminder (গুৰুত্বপূর্ণ মনত ৰাখিব)

Downstream → Add speeds : সোঁতৰ দিশ → যোগ কৰক

Upstream → Subtract speeds : বিপৰীত দিশ → বিয়োগ কৰক