Element 1: Hydrogen (H) / মৌল ১: হাইড্ৰ’জেন (H) – Used as rocket fuel, fuel cells, ammonia production.

---

Element 1: Hydrogen (H) / মৌল ১: হাইড্ৰ’জেন (H)

Basic Information / মৌলিক তথ্য

Hydrogen (H) is the first element of the periodic table with atomic number 1. It is a non-metal gas and is known as the lightest element. হাইড্ৰ’জেন (H) আৱৰ্ত সাৰণীৰ প্ৰথম মৌল আৰু ইয়াৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা ১। ই এটা অধাতু গেছ আৰু আটাইতকৈ পোহৰ মৌল।

Structure of Atom / পৰমাণুৰ গঠন : Hydrogen is the simplest atom, consisting of 1 proton and 1 electron, and usually no neutron, which makes its structure very basic. হাইড্ৰ’জেন আটাইতকৈ সহজ পৰমাণু, য’ত ১টা প্ৰোটন আৰু ১টা ইলেক্ট্ৰন থাকে আৰু সাধাৰণতে নিউট্ৰন নাথাকে।

Properties / গুণসমূহ : Hydrogen is a colorless and odorless gas that is highly flammable. It exists as a diatomic molecule (H₂) and is the lightest element known. হাইড্ৰ’জেন এটা ৰং নাথকা আৰু গন্ধ নাথকা গেছ, ই অতি সহজে জ্বলি উঠে আৰু সাধাৰণতে H₂ অণু হিচাপে থাকে।

Occurrence / ক’ত পোৱা যায় : Hydrogen is found in water (H₂O), present in the Sun and stars, and is the most abundant element in the universe. ই পানী (H₂O), সূৰ্য আৰু তাৰাত পোৱা যায় আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডত আটাইতকৈ বেছি পোৱা মৌল।

Hydrogen in Water / পানীত হাইড্ৰ’জেন : Water is formed by 2 hydrogen atoms and 1 oxygen atom (H₂O), which is essential for life on Earth. পানী ২টা হাইড্ৰ’জেন আৰু ১টা অক্সিজেন (H₂O)-এৰে গঠিত আৰু ই জীৱনৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়।

Uses / ব্যৱহাৰ: Hydrogen is used as a fuel in rockets, in fuel cells to produce electricity, and in many industrial processes. ই ৰকেট ইন্ধন, বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে ফিউৱেল চেল, আৰু বিভিন্ন উদ্যোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

Importance / গুৰুত্ব : Hydrogen is important because it is part of water, helps to power the Sun, and is considered a clean source of energy for the future. হাইড্ৰ’জেন গুৰুত্বপূর্ণ কাৰণ ই পানীৰ অংশ, সূৰ্যত শক্তি উৎপাদন কৰে, আৰু এটা পৰিষ্কাৰ শক্তিৰ উৎস।

Fun Fact / ৰোমাঞ্চকৰ তথ্য: Most of the universe is made of hydrogen, making it the most common element. ব্ৰহ্মাণ্ডৰ বেছিভাগ অংশ হাইড্ৰ’জেনেৰে গঠিত, সেয়ে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ মৌল।

========================================================================

Hydrogen (H) – PYQ MCQs

Q1. Hydrogen is placed in which group of the periodic table ? : হাইড্ৰ’জেন আৱৰ্ত সাৰণীৰ কোনটো গোটত থাকে ?

(a) Group 1  (b) Group 17   (c) Group 18   (d) Group 2

Ans: (a) Group 1
Explanation: Hydrogen is placed in Group 1 due to its 1 electron. :হাইড্ৰ’জেনৰ ১টা ইলেক্ট্ৰন থকাৰ বাবে ই গোট ১ত ৰখা হৈছে।

Q2. Atomic number of hydrogen is: হাইড্ৰ’জেনৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা কি ?

(a) 2  (b) 1  (c) 3  (d) 0

Ans: (b) 1
Explanation: It has 1 proton. : ইয়াত ১টা প্ৰোটন থাকে।

Q3. Hydrogen exists as: হাইড্ৰ’জেন কেনেকৈ থাকে ?

(a) H   (b) H₂  (c) H₃   (d) H₂O

Ans: (b) H₂
Explanation: Hydrogen is a diatomic molecule. : হাইড্ৰ’জেন দুটা পৰমাণুৰে গঠিত অণু।

Q4. Which of the following is a property of hydrogen ? তলৰ কোনটো হাইড্ৰ’জেনৰ গুণ ?

(a) Heavy gas  (b) Colored gas  (c) Lightest element   (d) Solid

Ans: (c) Lightest element

Explanation: Hydrogen is the lightest element. : ই আটাইতকৈ পোহৰ মৌল।

Q5. Hydrogen is mainly found in: হাইড্ৰ’জেন মুখ্যত ক’ত পোৱা যায় ?

(a) Soil   (b) Water   (c) Rocks   (d) Metals

Ans: (b) Water
Explanation: Hydrogen is part of water (H₂O). : পানীৰ অংশ হিচাপে পোৱা যায়।

Q6. Hydrogen is classified as: হাইড্ৰ’জেনক কেনেকৈ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয় ?

(a) Metal  (b) Non-metal  (c) Metalloid   (d) Noble gas

Ans: (b) Non-metal
Explanation: Hydrogen is a non-metal gas. : ই অধাতু গেছ।

Q7. How many electrons are present in hydrogen atom ? হাইড্ৰ’জেন পৰমাণুত কিমান ইলেক্ট্ৰন থাকে ?

(a) 2  (b) 1   (c) 0   (d) 3

Ans: (b) 1
Explanation: Hydrogen has 1 electron. : ইয়াত ১টা ইলেক্ট্ৰন থাকে।

Q8. Hydrogen is used as: হাইড্ৰ’জেন কিহৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয় ?

(a) Fuel  (b) Plastic  (c) Salt  (d) Glass

Ans: (a) Fuel
Explanation: Hydrogen is used as a fuel. : ই ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়।

Q9. Which element combines with hydrogen to form water ? : পানী গঠন কৰিবলৈ হাইড্ৰ’জেনে কোনটো মৌলৰ সৈতে যুক্ত হয় ?

(a) Nitrogen  (b) Oxygen   (c) Carbon   (d) Helium

Ans: (b) Oxygen
Explanation: Water = H₂O. : পানী = H₂O।

Q10. Hydrogen is most abundant in: হাইড্ৰ’জেন আটাইতকৈ বেছি ক’ত পোৱা যায় ?

(a) Earth  (b) Ocean   (c) Universe   (d) Air

Ans: (c) Universe
Explanation: Most of the universe is hydrogen. : ব্ৰহ্মাণ্ডত আটাইতকৈ বেছি পোৱা যায়।