Element 6: Carbon (C) / মৌল ৬: কাৰ্বন (C) – Used in fuels, steel, graphite, diamonds.

---

Basic Information / মৌলিক তথ্য

• Name: Carbon / নাম: কাৰ্বন


• Symbol: C / চিহ্ন: C


• Atomic Number: 6 / পাৰমাণৱিক সংখ্যা: ৬


• Nature: Non-metal / প্ৰকৃতি: অধাতু

Carbon is the basic element of life. : কাৰ্বন হৈছে জীৱনৰ মূল মৌল।

Structure of Atom / পৰমাণুৰ গঠন

• Protons: 6 / প্ৰোটন: ৬


• Electrons: 6 / ইলেক্ট্ৰন: ৬


• Neutrons: 6 (usually) / নিউট্ৰন: ৬ (সাধাৰণতে)

Simple atomic structure. : সহজ পৰমাণু গঠন।

Properties / গুণসমূহ

• Non-metal / অধাতু


• Forms many compounds / বহুতো যৌগ গঠন কৰে


• Strong bonding ability / শক্তিশালী বন্ধন গঠন কৰে


• Exists in different forms / বিভিন্ন ৰূপত পোৱা যায়

Allotropes of Carbon / কাৰ্বনৰ বিভিন্ন ৰূপ

• Diamond / হীৰা (খুব শক্তিশালী)


• Graphite / গ্ৰাফাইট (পেন্সিলত ব্যৱহাৰ হয়)

Same element, different forms. : একে মৌল, ভিন্ন ৰূপ।

Uses / ব্যৱহাৰ

• Fuels / ইন্ধনত ব্যৱহাৰ হয়


• Plastics / প্লাষ্টিকত ব্যৱহাৰ হয়


• Pencil (graphite) / পেন্সিলত ব্যৱহাৰ হয়


• Jewelry (diamond) / গহনাত ব্যৱহাৰ হয়

Importance / গুৰুত্ব

• Basis of life / জীৱনৰ ভিত্তি


• Found in all living organisms / সকলো জীৱত পোৱা যায়


• Forms millions of compounds / লাখ লাখ যৌগ গঠন কৰে

Example Molecule / উদাহৰণ

• CO₂ (Carbon dioxide)

Important for respiration and photosynthesis : শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু উদ্ভিদৰ বাবে গুৰুত্বপূর্ণ

Fact / তথ্য : Diamond and graphite are both forms of carbon. : হীৰা আৰু গ্ৰাফাইট দুয়োটাই কাৰ্বনৰ ৰূপ।

=====================================================================

Carbon (C) – PYQ MCQs

Q1. Carbon belongs to which group of the periodic table ? : কাৰ্বন আৱৰ্ত সাৰণীৰ কোনটো গোটত পৰে ?
(a) Group 13 (b) Group 14 (c) Group 15 (d) Group 16

Ans: (b) Group 14
Explanation: Carbon is placed in Group 14. : কাৰ্বন গোট ১৪ত থাকে।

Q2. Atomic number of carbon is: কাৰ্বনৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা কি ?
(a) 4 (b) 5 (c) 6 (d) 7

Ans: (c) 6
Explanation: Atomic number = number of protons = 6. : পাৰমাণৱিক সংখ্যা = প্ৰোটনৰ সংখ্যা = ৬।

Q3. Carbon is classified as: : কাৰ্বনক কেনেকৈ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয় ?
(a) Metal (b) Non-metal (c) Metalloid (d) Noble gas

Ans: (b) Non-metal
Explanation: Carbon is a non-metal. : কাৰ্বন এটা অধাতু।

Q4. Number of electrons in carbon atom is: কাৰ্বন পৰমাণুত কিমান ইলেক্ট্ৰন থাকে ?
(a) 4 (b) 5 (c) 6 (d) 7

Ans: (c) 6
Explanation: Electrons = atomic number = 6. ইলেক্ট্ৰন = ৬।

Q5. Carbon is found in: কাৰ্বন ক’ত পোৱা যায় ?
(a) Only air (b) Only water (c) All living organisms (d) Only metals

Ans: (c) All living organisms
Explanation: Carbon is present in all living things. : সকলো জীৱত কাৰ্বন থাকে।

Q6. Diamond and graphite are: হীৰা আৰু গ্ৰাফাইট কি ?
(a) Different elements (b) Compounds (c) Allotropes of carbon (d) Metals

Ans: (c) Allotropes of carbon
Explanation: They are different forms of the same element. : একে মৌলৰ ভিন্ন ৰূপ।

Q7. Carbon forms: : কাৰ্বন কি গঠন কৰে ?
(a) Few compounds (b) No compounds (c) Millions of compounds (d) Only gases

Ans: (c) Millions of compounds
Explanation: Carbon has strong bonding ability. : কাৰ্বনে বহুতো যৌগ গঠন কৰে।

Q8. Carbon dioxide formula is: : কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ সূত্ৰ কি?
(a) CO (b) CO₂ (c) C₂O (d) O₂

Ans: (b) CO₂
Explanation: Carbon dioxide = CO₂. : কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড = CO₂।

Q9. Carbon is used in: কাৰ্বন ক’ত ব্যৱহাৰ হয় ?
(a) Fuels (b) Plastics (c) Both (a) and (b) (d) None

Ans: (c) Both (a) and (b)
Explanation: Carbon is used in fuels and plastics. : ইন্ধন আৰু প্লাষ্টিকত ব্যৱহাৰ হয়।

Q10. Carbon is important because: কাৰ্বন গুৰুত্বপূর্ণ কাৰণ -
(a) It is heavy (b) It is rare (c) It is basis of life (d) It is gas

Ans: (c) It is basis of life

Explanation: Carbon is essential for life. : জীৱনৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ।