Element 11: Sodium (Na) / মৌল ১১: ছডিয়াম (Na) – Used in salt, glass, soaps, street lights.

---

Basic Information / মৌলিক তথ্য

• Name: Sodium / নাম: ছডিয়াম


• Symbol: Na / চিহ্ন: Na


• Atomic Number: 11 / পাৰমাণৱিক সংখ্যা: ১১


• Nature: Metal / প্ৰকৃতি: ধাতু

Sodium is an alkali metal (Group 1). : ছডিয়াম এটা ক্ষাৰ ধাতু (গোট ১)।

Structure of Atom / পৰমাণুৰ গঠন

• Protons: 11 / প্ৰোটন: ১১


• Electrons: 11 / ইলেক্ট্ৰন: ১১


• Neutrons: 12 (usually) / নিউট্ৰন: ১২ (সাধাৰণতে)

Electronic configuration: 2, 8, 1 : ইলেক্ট্ৰন বিন্যাস: 2, 8, 1

Properties / গুণসমূহ

• Soft metal / কোমল ধাতু


• Highly reactive / বহুত সক্ৰিয়


• Reacts with water / পানীৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে


• Stored in oil / তেলত সংৰক্ষণ কৰা হয়

Occurrence / ক’ত পোৱা যায়

• Common salt (NaCl) / সাধাৰণ লৱণ (NaCl)


• Sea water / সমুদ্ৰৰ পানীত

Uses / ব্যৱহাৰ

• Table salt / খোৱাৰ লৱণ


• Chemicals / ৰাসায়নিক পদাৰ্থ তৈয়াৰত


• Sodium vapor lamps / আলো ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰ হয়

Importance / গুৰুত্ব

• Needed for body functions / দেহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়


• Essential in food / খাদ্যত গুৰুত্বপূর্ণ


• Used in industries

Why is Sodium Reactive ? / কিয় ছডিয়াম সক্ৰিয় ?

• It has 1 electron in outer shell. : ইয়াৰ বাহ্যিক খোলত ১টা ইলেক্ট্ৰন থাকে।


• So it reacts quickly. : সেয়ে ই সহজে বিক্ৰিয়া কৰে।

Fact / তথ্য : Too much sodium in food can be harmful. : অধিক লৱণ খোৱা স্বাস্থ্যৰ বাবে ক্ষতিকাৰক।

===============================================================================

Sodium (Na) – 10 PYQ MCQs

Q1. Sodium belongs to which group of the periodic table ? : ছডিয়াম আৱৰ্ত সাৰণীৰ কোনটো গোটত পৰে ?
(a) Group 1 (b) Group 2 (c) Group 17 (d) Group 18

Ans: (a) Group 1
Explanation: Sodium is an alkali metal placed in Group 1. : ছডিয়াম এটা ক্ষাৰ ধাতু, সেয়ে গোট ১ত থাকে।

Q2. Atomic number of sodium is: ছডিয়ামৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা কি ?
(a) 10 (b) 11 (c) 12 (d) 13

Ans: (b) 11
Explanation: Atomic number = number of protons = 11. : পাৰমাণৱিক সংখ্যা = প্ৰোটনৰ সংখ্যা = ১১।

Q3. Sodium is classified as: ছডিয়ামক কেনেকৈ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয় ?
(a) Non-metal (b) Metal (c) Metalloid (d) Noble gas

Ans: (b) Metal
Explanation: Sodium is a metal. : ছডিয়াম এটা ধাতু।

Q4. Electronic configuration of sodium is: ছডিয়ামৰ ইলেক্ট্ৰন বিন্যাস কি ?
(a) 2, 8, 1 (b) 2, 8, 2 (c) 2, 7, 2 (d) 2, 6, 3

Ans: (a) 2, 8, 1
Explanation: Sodium has 11 electrons arranged as 2, 8, 1. : ১১টা ইলেক্ট্ৰন = 2, 8, 1।

Q5. Sodium reacts vigorously with: ছডিয়াম তীব্ৰভাৱে কিহৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে ?
(a) Air (b) Water (c) Soil (d) Glass

Ans: (b) Water
Explanation: Sodium reacts quickly with water. : পানীৰ সৈতে তীব্ৰ বিক্ৰিয়া কৰে।

Q6. Sodium is stored in oil because: ছডিয়াম তেলত ৰাখা হয় কাৰণ -
(a) It is heavy (b) It reacts with air and water (c) It is soft (d) It is solid

Ans: (b) It reacts with air and water
Explanation: To prevent reaction, it is kept in oil. : বিক্ৰিয়া ৰোধ কৰিবলৈ তেলত ৰাখা হয়।

Q7. Sodium is found in: ছডিয়াম ক’ত পোৱা যায় ?
(a) Wood (b) Salt (NaCl) (c) Plastic (d) Paper

Ans: (b) Salt (NaCl)
Explanation: Sodium is present in common salt. : সাধাৰণ লৱণত পোৱা যায়।

Q8. Sodium is: : ছডিয়াম হৈছে -
(a) Hard metal (b) Soft metal (c) Gas (d) Liquid

Ans: (b) Soft metal
Explanation: Sodium is soft and can be cut. : ছডিয়াম কোমল ধাতু।

Q9. Sodium is important for: ছডিয়াম কিহৰ বাবে গুৰুত্বপূর্ণ ?
(a) Body functions (b) Painting (c) Fuel (d) Wood

Ans: (a) Body functions
Explanation: Sodium is needed for body functions. : দেহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়।

Q10. Too much sodium in food can: অধিক ছডিয়াম খালে কি হয় ?
(a) Improve health (b) Harm health (c) No effect (d) Increase weight only

Ans: (b) Harm health

Explanation: Excess sodium is harmful. : অধিক ছডিয়াম ক্ষতিকাৰক।