Light – Reflection & Refraction

---

 

 

1. Reflection of Light / আলোৰ প্ৰতিফলন

Reflection is the bouncing back of light from a surface. : প্ৰতিফলন হৈছে আলোৰ পৃষ্ঠৰ পৰা উভতি অহা প্ৰক্ৰিয়া।

2. Laws of Reflection / প্ৰতিফলনৰ নিয়ম

i = r

Angle of incidence = Angle of reflection : আপতন কোণ = প্ৰতিফলন কোণ

Also: Ray, normal, and reflected ray lie in same plane : সকলো ৰশ্মি একে সমতলত থাকে

3. Principal Focus (Mirror) / মুখ্য ফ’কাচ

Point where parallel rays meet (or appear to meet). : সমান্তৰাল ৰশ্মি য’ত মিলিত হয় সেই বিন্দু।

4. Focal Length / ফ’কেল দৈৰ্ঘ্য

Distance between pole (P) and focus (F) : Pole আৰু Focusৰ মাজৰ দূৰত্ব।

5. Mirror Used in Vehicles / যানবাহনত ব্যৱহাৰ হোৱা আয়না

Convex Mirror (উত্তল আয়না)

Gives wider field of view : বেছি ক্ষেত্ৰ দেখা যায়

6. Refraction of Light / আলোৰ অপৱৰ্তন

Bending of light when it passes from one medium to another. : এটা মাধ্যমৰ পৰা আনটো মাধ্যমলৈ যোৱাৰ সময়ত আলো বেকাই যায়।

7. Refractive Index / অপৱৰ্তন সূচক

Formula: n = Speed of light in vacuum / Speed of light in mediumn ​

Shows how much light slows down in a medium. : আলো মাধ্যমত কিমান ধীৰ হয় তাক দেখুৱায়।

8. Myopia (Near-sightedness) / নিকট দৃষ্টিদোষ

Concave Lens (অবতল লেন্স)

Explanation: Helps diverge rays. : ৰশ্মি বিক্ষিপ্ত কৰে।

9. Hypermetropia (Far-sightedness) / দূৰ দৃষ্টিদোষ

 Convex Lens (উত্তল লেন্স)

Explanation: Converges light rays. : ৰশ্মি একত্ৰ কৰে।

10. Power of Lens / লেন্সৰ ক্ষমতা

Formula: P =1/f ​ focal length (in meters)

ক্ষমতা = ফ’কেল দৈৰ্ঘ্যৰ বিপৰীত (মিটাৰত)

Important Corrections (Very Important)

Wrong: Speed of light in vacuum + medium
Correct: Division ( / )

Wrong: Power = focal length
Correct: P = 1/f

Quick Revision Trick

• Reflection → bouncing : প্ৰতিফলন → উভতি অহা


• Refraction → bending : অপৱৰ্তন → বেকা হোৱা


• Convex mirror → vehicles :  উত্তল আয়না → গাড়ীত


• Concave lens → myopia : অবতল লেন্স → নিকট দৃষ্টিদোষ

===============================================================

Light – MCQs (PYC Level)

Q1. The angle of incidence is equal to: / আপতন কোণ সমান হয় ?

A) Angle of deviation B) Angle of reflection C) Angle of refraction D) 90°

Ans: B) Angle of reflection
Explanation: According to law of reflection, i = r. : প্ৰতিফলনৰ নিয়ম অনুসাৰে i = r।

Q2. Image formed by plane mirror is: / সমতল আয়নাত গঠন হোৱা ছবি ?

A) Real B) Virtual C) Inverted D) Small

Ans: B) Virtual
Explanation: Image is virtual, erect, same size. :  ছবি কাল্পনিক, সোজা আৰু সমান আকাৰৰ।

Q3. Mirror used as rear-view mirror: / পিছফালে চোৱাৰ আয়না

A) Plane B) Concave C) Convex D) None

Ans: C) Convex
Explanation: Convex gives wider field of view. : উত্তল আয়নাই বেছি এলাকা দেখুৱায়।

Q4. When light enters glass from air, it: / আলো কাঁচত সোমালে কি হয় ?

A) Speeds up B) Slows down C) Stops D) Reflects only

Ans: B) Slows down
Explanation: Speed decreases → bending occurs. : বেগ কমে → অপৱৰ্তন হয়।

Q5. Refractive index depends on: / অপৱৰ্তন সূচক নিৰ্ভৰ কৰে ?

A) Colour B) Medium C) Temperature D) All

Ans: D) All
Explanation: It depends on medium, wavelength, temperature. : মাধ্যম, ৰং, তাপত নিৰ্ভৰ কৰে।

Q6. Lens used for myopia: / নিকট দৃষ্টিদোষৰ বাবে লেন্স

A) Convex B) Concave C) Plane D) Cylindrical

Ans: B) Concave
Explanation: Concave lens diverges rays. : অবতল লেন্সে ৰশ্মি বিক্ষিপ্ত কৰে।

Q7. Lens used for hypermetropia: / দূৰ দৃষ্টিদোষৰ বাবে লেন্স

A) Convex B) Concave C) Plane D) None

Ans: A) Convex
Explanation: Convex converges rays. : উত্তল লেন্সে ৰশ্মি একত্ৰ কৰে।

Q8. Power of lens unit: / লেন্সৰ ক্ষমতাৰ একক

A) Watt B) Joule C) Dioptre D) Newton

Ans: C) Dioptre
Explanation: Unit of power is Dioptre. : একক ডাইঅপ্টাৰ।

Q9. If focal length increases, power: / ফ’কেল দৈৰ্ঘ্য বাঢ়িলে ক্ষমতা ?

A) Increases B) Decreases C) Same D) Zero

Ans: B) Decreases
Explanation: P = 1/f → inverse relation. : P = 1/f → বিপৰীত সম্পৰ্ক।

Q10. Refraction occurs due to: / অপৱৰ্তন কিয় হয় ?

A) Reflection B) Speed change C) Colour change D) Heat

Ans: B) Speed change
Explanation: Light bends due to change in speed. : বেগ সলনি হোৱাৰ বাবে বেকাই যায়।

Quick Exam Trick

i = r
Convex mirror → vehicles : উত্তল আয়না → গাড়ীত
Concave lens → myopia : অবতল লেন্স → নিকট দৃষ্টিদোষ
P = 1/f : P = 1/f

---