Organic Chemistry MCQs : Carbon and its Compounds : জৈৱ ৰসায়ন MCQs: কাৰ্বন আৰু ইয়াৰ যৌগসমূহ

---

1. Which of the following organic compounds will give a positive Tollens’ test ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো জৈৱ যৌগে Tollens’ test দিব ?
A) Ethanol B) Ethanal C) Propanone D) Ethanoic acid
Ans: B (Ethanal)

Explanation: Tollens’ test is given by aldehydes → silver mirror forms. : Tollens’ test কেৱল aldehyde-ত হয় → ৰৌপ্য স্তৰ দেখা যায়।

2. The soap molecule has two ends. Which end is hydrophilic (water loving) ? প্ৰশ্ন: চাবোন অণুত দুটা অংশ থাকে। কোনটো পানীত আকৃষ্ট (hydrophilic )?
A) Hydrocarbon end B) Carboxylate end C) Both D) None
Ans: B) Carboxylate end
Explanation: –COO⁻ is polar and mixes with water.: –COO⁻ অংশ পানীৰ লগত মিহলি হয়।

3. Grignard reagent reacts with which compound to form an alkane ? প্ৰশ্ন: Grignard reagent কোনটো সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি alkane সৃষ্টি কৰে ?

A) Aldehyde B) Ketone C) Carboxylic acid D) Alcohol

Ans: C) Carboxylic acid

Explanation: Grignard reagents (RMgX) are strong bases and react with compounds having acidic hydrogen.

• Carboxylic acids (–COOH) have strongly acidic hydrogen.


• Reaction gives alkane (RH):

RMgX + R – COOH → RH (alkane) + R – COO - MgX

This reaction is very fast and completely destroys the Grignard reagent.

ব্যাখ্যা: Grignard reagent (RMgX) এটা বহুত শক্তিশালী ক্ষাৰ (base)। ই acidic hydrogen থকা যৌগৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে।

• Carboxylic acid (–COOH)-ত শক্তিশালী acidic hydrogen থাকে


• ইয়াৰ সৈতে বিক্ৰিয়াত alkane উৎপন্ন হয়

RMgX + R – COOH → RH (alkane) + R – COO - MgX

এই বিক্ৰিয়া অতি দ্ৰুত আৰু Grignard reagent সম্পূৰ্ণভাৱে নষ্ট কৰে।

4. Which of the following is a saturated hydrocarbon ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো saturated hydrocarbon ?
A) Ethyne B) Ethene C) Methane D) Benzene
Ans: C) Methane 
Explanation: Only single bonds present. : কেৱল একক বন্ধন থাকে।

5. What is the general formula of an alkyne ? প্ৰশ্ন: Alkyne-ৰ সাধাৰণ সূত্ৰ কি ?
A) CnH₂n+2 B) CnH₂n C) CnH₂n-2 D) CnH₂n+2
Ans: C) CnH₂n-2
Explanation: Due to triple bond, hydrogen decreases. : ত্ৰিগুণ বন্ধনৰ বাবে hydrogen কম থাকে।

6. Which is used to convert vegetable oil into ghee ? প্ৰশ্ন: উদ্ভিদ তেলক ghee-লৈ পৰিবৰ্তন কৰিবলৈ কি ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?
A) Hydrogenation B) Esterification C) Saponification D) Oxidation
Ans: A) Hydrogenation
Explanation: Hydrogen adds → oil becomes saturated. : Hydrogen যোগ কৰি তেল কঠিন কৰা হয়।

7. Which of the following is an addition polymer ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো addition polymer ?
A) Nylon-6,6 B) Bakelite C) PVC D) Teflon
Ans: C) PVC
Explanation: PVC forms by addition polymerization. : PVC addition polymerization-ৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ হয়।

8. Aldehydes can be oxidised to form: প্ৰশ্ন: Aldehyde অক্সিডাইজ কৰিলে কি হয় ?
A) Ketones B) Alcohols C) Carboxylic acids D) Ethers
Ans: C) Carboxylic acids
Explanation: Aldehyde → Carboxylic acid. : Aldehyde → Carboxylic acid হয়।

9. Which gas is produced when acid reacts with carbonate ? প্ৰশ্ন: Acid আৰু carbonate বিক্ৰিয়াত কোনটো গেছ উৎপন্ন হয় ?
A) CO B) CO₂ C) H₂ D) CH₄
Ans: B) CO₂
Explanation: CO₂ gas evolves. : CO₂ উৎপন্ন হয়।

10. Which compound shows chain isomerism ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো যৌগে chain isomerism দেখুৱায় ?
A) C₂H₆ B) C₃H₈ C) C₄H₁₀ D) CH₄
Ans: C) C₄H₁₀
Explanation: Butane has different chain structures. : C₄H₁₀-ৰ ভিন্ন গঠন থাকে।

11. Which has the highest melting point ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটোৰ melting point সৰ্বাধিক ?
A) Methane B) Ethanol C) Ethanoic acid D) Propanal
Ans: C) Ethanoic acid
Explanation: Strong hydrogen bonding. : শক্তিশালী hydrogen bonding থাকে।

12. Which is used in dry cleaning of clothes ? প্ৰশ্ন: কাপোৰৰ dry cleaning-ত কি ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?
A) Soap B) Detergent C) Benzene D) Ethanal
Ans: C) Benzene
Explanation: Benzene dissolves grease. : Benzene-এ grease গলায়।

13. Which of the following is biodegradable ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো biodegradable ?
A) Detergent B) Plastic C) Soap D) Synthetic fibre
Ans: C) Soap
Explanation: Soap decomposes naturally. : Soap প্ৰাকৃতিকভাৱে ভাঙি যায়।

14. Carboxylic acids have which functional group ?প্ৰশ্ন: Carboxylic acid-ত কোনটো functional group থাকে ?

A) Hydroxyl Group  B) Carbonyl Group  C) Carboxyl Group  D) Ether Group

Ans: C) Carboxyl Group

Explanation: Carboxylic acids contain the carboxyl functional group (–COOH).

• It is made of two parts together: i. Carbonyl group (C=O)    ii.  Hydroxyl group (–OH)
  Because both are present together, it is called the carboxyl group.

ব্যাখ্যা: Carboxylic acid-ত carboxyl group (–COOH) থাকে।

• এইটো দুটা অংশৰ সমষ্টি: i. Carbonyl group (C=O)  , ii. Hydroxyl group (–OH)
  এইদুটা মিলি carboxyl group গঠন কৰে।

15. Which compound does NOT undergo addition reaction ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো addition reaction নকৰে ?
A) Benzene B) Ethene C) Propene D) Butadiene
Ans: A
Explanation: Benzene is stable → substitution reaction. : Benzene-এ substitution কৰে।

16. Functional group present in esters: প্ৰশ্ন: Ester-ত কোনটো functional group থাকে ?
A) - COOH  B) - OH C) - COOR D) - CHO
Ans: C) - COOR
Explanation: Esters contain –COOR.: Ester-ত –COOR থাকে।

17. Which is a primary alcohol ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো primary alcohol ?
A) Isopropyl alcohol B) Tertiary butyl alcohol C) Ethyl alcohol D) Isobutyl alcohol
Ans: C) Ethyl alcohol
Explanation: –OH on first carbon. –OH প্ৰথম carbon-ত থাকে।

18. When methane burns in air, it produces: প্ৰশ্ন: Methane জ্বলিলে কি উৎপন্ন হয়?
A) CO + H₂O   B) CO₂ + H₂   C) CO₂ + H₂O   D) C + H₂O
Ans: C) CO₂ + H₂O
Explanation: Complete combustion gives CO₂ + H₂O. : সম্পূৰ্ণ জ্বলা হলে CO₂ আৰু H₂O হয়।

19. Which of the following is a natural polymer ? প্ৰশ্ন: তলৰ কোনটো natural polymer ?
A) Nylon B) Bakelite C) Cellulose D) PVC
Ans: C) Cellulose
Explanation: Found in plants. : উদ্ভিদত পোৱা যায়।

20. Soap micelle is formed in: প্ৰশ্ন: Soap micelle ক’ত গঠন হয় ?
A) Hard water B) Soft water C) Boiling water D) Distilled water
Ans: B) Soft water
Explanation: Hard water prevents micelle formation. : Hard water-ত micelle নাথাকে।