Momentum: Formula & When to Use Momentum (ভৰবেগৰ সূত্ৰ আৰু ব্যৱহাৰ)

---

Momentum is the quantity of motion of an object. (ভৰবেগ হৈছে কোনো বস্তুৰ গতিৰ পৰিমাণ।) An object with more mass or more speed has more momentum. (অধিক ভৰ বা অধিক বেগ থকা বস্তুৰ ভৰবেগ অধিক হয়।

Formula of Momentum / ভৰবেগৰ সূত্ৰ : P = mv  (Momentum = mass × velocity) : ভৰবেগ = ভৰ × বেগ

Where / য’ত : P = Momentum /ভৰবেগ, m = Mass / ভৰ, v = Velocity / বেগ

When to Use ? / কেতিয়া ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

1. When mass is given (যেতিয়া ভৰ দিয়া থাকে)


2. When velocity is given (যেতিয়া বেগ দিয়া থাকে )


3. To find quantity of motion (গতিৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ)

Important Points / গুৰুত্বপূর্ণ কথা

• Light object → Low momentum (পাতল বস্তু → কম ভৰবেগ)


• Heavy object → High momentum (গধুৰ বস্তু → অধিক ভৰবেগ)


• More speed → More momentum (অধিক বেগ → অধিক ভৰবেগ)

SI Unit / SI একক : SI unit of momentum = kg·m/s (ভৰবেগৰ SI একক = kg·m/s)

==========================================================

MCQ

1. What is momentum ? ভৰবেগ কি ?

A) Force   B) Energy   C) Quantity of motion  D) Pressure

Ans: C) Quantity of motion

Explanation: Momentum means quantity of motion of an object. ভৰবেগ মানে বস্তুৰ গতিৰ পৰিমাণ।

2. The formula of momentum is: ভৰবেগৰ সূত্ৰ কোনটো ?

A) F = ma  B) P = mv  C) W = mg  D) V = IR

Ans: B) P = mv

Explanation: Momentum is equal to mass × velocity. ভৰবেগ = ভৰ × বেগ।

3. SI unit of momentum is: ভৰবেগৰ SI একক কি ?

A) Newton  B) Joule  C) kg·m/s  D) Watt

Ans: C) kg·m/s

Explanation: Momentum unit = kg × m/s = kg·m/s. (ভৰবেগৰ একক = kg·m/s)

4. Momentum depends on: ভৰবেগ কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে ?

A) Colour  B) Shape  C) Mass and velocity  D) Temperature

Ans: C) Mass and velocity

Explanation: More mass or more velocity gives more momentum. অধিক ভৰ বা অধিক বেগে অধিক ভৰবেগ দিয়ে।

5. A body at rest has: স্থিৰ বস্তু এটাৰ কি থাকে ?

A) High momentum  B) Low momentum  C) Zero momentum   D) Infinite momentum

Ans: C) Zero momentum

Explanation: Velocity is zero, so momentum is zero. বেগ শূন্য হলে ভৰবেগো শূন্য হয়।

6. Momentum is a: ভৰবেগ কি ধৰণৰ ৰাশি ?

A) Scalar quantity  B) Vector quantity  C) Constant quantity  D) None

Ans: B) Vector quantity

Explanation: Momentum has both magnitude and direction. ভৰবেগৰ মান আৰু দিশ দুয়োটাই থাকে।

7. Which has more momentum ? কাৰ ভৰবেগ অধিক ?

A) Slow bicycle  B) Fast truck  C) Empty box  D) Standing boy

Ans: B) Fast truck

Explanation: Truck has more mass and speed. ট্ৰাকৰ ভৰ আৰু বেগ অধিক।

8. If velocity increases, momentum will: বেগ বৃদ্ধি পালে ভৰবেগ কি হ’ব ?

A) Decrease  B) Remain same  C) Increase  D) Become zero

Ans: C) Increase

Explanation: Momentum is directly proportional to velocity. ভৰবেগ বেগৰ সৈতে সমানুপাতিক।

9. Momentum of a light object is usually: পাতল বস্তুৰ ভৰবেগ সাধাৰণতে কেনেকুৱা হয় ?

A) High  B) Low  C) Infinite   D) Constant

Ans: B) Low

Explanation: Low mass gives low momentum. কম ভৰে কম ভৰবেগ দিয়ে।

10. Find momentum of a 4 kg body moving at 2 m/s. 4 kg ভৰৰ বস্তু 2 m/s বেগে চলিলে ভৰবেগ কিমান ?

A) 6 kg·m/s   B) 8 kg·m/s   C) 10 kg·m/s   D) 12 kg·m/s

Ans: B) 8 kg·m/s

Explanation:
P = 4 × 2 = 8 kg·m/s
P = 4 × 2 = 8 kg·m/s

====================================================

2 Marks Questions : ২ নম্বৰৰ প্রশ্ন

1. Define momentum. ভৰবেগৰ সংজ্ঞা লিখা।

Ans: Momentum is the quantity of motion of an object. কোনো বস্তুৰ গতিৰ পৰিমাণক ভৰবেগ বোলা হয়।

2. Write the formula of momentum. ভৰবেগৰ সূত্ৰ লিখা।

Ans: P = mv (Momentum = mass × velocity.) ভৰবেগ = ভৰ × বেগ।

3. What is the SI unit of momentum ? ভৰবেগৰ SI একক কি ?

Ans: SI unit = kg·m/s (SI একক = kg·m/s)

4. Why does a truck have more momentum than a bicycle ? ট্ৰাকৰ ভৰবেগ চাইকেলতকৈ অধিক কিয় ?

Ans: Because truck has greater mass and velocity. (কাৰণ ট্ৰাকৰ ভৰ আৰু বেগ অধিক।)

5. What happens to momentum when mass increases ? ভৰ বৃদ্ধি পালে ভৰবেগৰ কি হয় ?

Ans: Momentum increases with mass. (ভৰ বৃদ্ধি পালে ভৰবেগো বৃদ্ধি পায়।)

5 Marks Questions : ৫ নম্বৰৰ প্রশ্ন

1. Explain momentum with formula. ভৰবেগ সূত্ৰসহ ব্যাখ্যা কৰা।

Ans: Momentum is the quantity of motion of a body. It depends on mass and velocity. More mass or more velocity means more momentum.(ভৰবেগ হৈছে বস্তুৰ গতিৰ পৰিমাণ। ই ভৰ আৰু বেগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অধিক ভৰ বা অধিক বেগে অধিক ভৰবেগ দিয়ে।)

2. Calculate momentum of a 5 kg body moving at 4 m/s. (5 kg ভৰৰ বস্তু 4 m/s বেগে চলিলে ভৰবেগ নিৰ্ণয় কৰা।)

Ans: Given / দিয়া আছে: Mass = 5 kg, Velocity = 4 m/s

P = mv

P = 5 × 4

P = 20 kg·m/s

3. Why is momentum called a vector quantity ?(ভৰবেগক ভেক্টৰ ৰাশি কিয় বোলা হয় ?)

Ans: Momentum has both magnitude and direction, so it is called a vector quantity. (ভৰবেগৰ মান আৰু দিশ দুয়োটাই থাকে, সেইবাবে ইয়াক ভেক্টৰ ৰাশি বোলা হয়।)

4. Write differences between low momentum and high momentum. (কম ভৰবেগ আৰু অধিক ভৰবেগৰ পাৰ্থক্য লিখা।)

Ans:

• Low mass or low speed → low momentum (কম ভৰ বা কম বেগ → কম ভৰবেগ)


• High mass or high speed → high momentum (অধিক ভৰ বা অধিক বেগ → অধিক ভৰবেগ)

Ex: Bicycle → low momentum, Truck → high momentum

5. A body of mass 6 kg moves with velocity 3 m/s. Find momentum. (6 kg ভৰৰ বস্তু 3 m/s বেগে চলিছে। ভৰবেগ নিৰ্ণয় কৰা।)

Ans:

Given / দিয়া আছে: Mass = 6 kg, Velocity = 3 m/s

P = 6 × 3
P = 18 kg·m/s

Momentum = 18 kg·m/s.