Tool By Zeal Point

What is Velocity(বেগ) & Acceleration(ত্বৰণ)

What is Velocity ? / বেগ কি ?

Velocity tells us how fast an object moves and in which direction. (বেগে আমাক কয় যে কোনো বস্তু কিমান দ্ৰুত আৰু কোন দিশত গতি কৰি আছে।)

It is a vector quantity. (ই এটা ভেক্টৰ ৰাশি (Vector Quantity)।)

It has both magnitude and direction.{ইয়াত মান (Magnitude) আৰু দিশ (Direction)} দুয়োটাই থাকে।

Formula / সূত্ৰ =

Unit / একক: m/s, km/h

Example / উদাহৰণ: A car moves at 20 m/s east. (এখন গাড়ী পূব দিশলৈ 20 m/s বেগে গতি কৰিছে।)

Velocity = 20 m/s east (বেগ = 20 m/s পূব দিশে)

====================================================

What is Acceleration ? / ত্বৰণ কি ?

Acceleration tells us how quickly velocity changes. (ত্বৰণে বেগ কিমান দ্ৰুত সলনি হয় তাক বুজায়।)

It can mean speeding up, slowing down, or changing direction.

It is a vector quantity.

Formula / সূত্ৰ : Acceleration

Unit / একক: m/s²

ত্বৰণ কি ?

ত্বৰণে আমাক কয় যে বেগ কিমান দ্ৰুত সলনি হয়।

ই গতি বৃদ্ধি, গতি হ্ৰাস বা দিশ সলনি বুজাব পাৰে।

ই এটা ভেক্টৰ ৰাশি (Vector Quantity)।

ত্বৰণ = বেগৰ পৰিবৰ্তন ÷ সময়

সাধাৰণ একক: m/s²

Example / উদাহৰণ: A car changes from 10 m/s east to 20 m/s east in 5 s. (এখন গাড়ীৰ বেগ 10 m/s পূবৰ পৰা 20 m/s পূবলৈ 5 ছেকেণ্ডত বৃদ্ধি পায়।)

Acceleration = 2 m/s² east (ত্বৰণ = 2 m/s² পূব দিশে)

What's the Difference ? / পাৰ্থক্য কি ?

Velocity (বেগ) = Speed + Direction // (বেগ = দ্ৰুতি + দিশ)

Acceleration (ত্বৰণ) = Change in Velocity ÷ Time //(ত্বৰণ = বেগৰ পৰিবৰ্তন ÷ সময়)

Difference between বেগ (Velocity) vs ত্বৰণ (Acceleration) : Click Here

Trick / কৌশল

Velocity → How fast + Which direction ? (বেগ → কিমান দ্ৰুত + কোন দিশ ?)

Acceleration → How quickly velocity changes ? (ত্বৰণ → বেগ কিমান দ্ৰুত সলনি হয় ?)

MCQ / বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন :: Velocity vs Acceleration MCQ :: বেগ আৰু ত্বৰণ MCQ

Q. A bike moves at 50 km/h towards north. What is it ? (প্ৰশ্নঃ এখন বাইক 50 km/h বেগে উত্তৰ দিশলৈ গতি কৰিছে। ই কি ?)

(a) Speed (দ্ৰুতি) (b) Distance (দূৰত্ব) (c) Velocity (বেগ) (d) Acceleration (ত্বৰণ)

Ans / উত্তৰ: (c) Velocity (বেগ)

Explanation / ব্যাখ্যা: Direction (north) is given, so it is velocity. ব্যাখ্যা: ইয়াত দিশ (উত্তৰ) উল্লেখ আছে, সেয়ে ই বেগ (Velocity)।

1. Velocity is defined as: (১. বেগক কি বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয় ?)

(a) Distance ÷ Time (b) Speed + Direction (c) Force × Time (d) Mass × Velocity

Ans / উত্তৰ: (b) Speed + Direction

Explanation / ব্যাখ্যা: Velocity includes both speed and direction. (বেগত দ্ৰুতি আৰু দিশ দুয়োটাই থাকে।)

2. Acceleration is the rate of change of: ২. ত্বৰণ কিহৰ পৰিবৰ্তনৰ হাৰ ?

(a) Distance (b) Speed (c) Velocity (d) Force

Ans / উত্তৰ: (c) Velocity

Explanation / ব্যাখ্যা: Acceleration measures how quickly velocity changes. (ত্বৰণে বেগ কিমান দ্ৰুত সলনি হয় তাক বুজায়।)

3. The SI unit of velocity is: (৩. বেগৰ SI একক কি ?)

(a) m/s² (b) km/h (c) m/s (d) N

Ans / উত্তৰ: (c) m/s

4. The SI unit of acceleration is: ৪. ত্বৰণৰ SI একক কি ?

(a) m/s (b) m/s² (c) km/h (d) N

Ans / উত্তৰ: (b) m/s²

5. Which of the following is an example of velocity? ৫. তলৰ কোনটো বেগৰ উদাহৰণ ?

(a) 60 km/h (b) 10 m/s east (c) 5 m (d) 20 s

Ans / উত্তৰ: (b) 10 m/s east

Explanation / ব্যাখ্যা: Direction is given, so it is velocity. (দিশ উল্লেখ আছে, সেয়ে ই বেগ।)

6. Which quantity is a vector ? (৬. তলৰ কোনটো ভেক্টৰ ৰাশি ?)

(a) Distance (b) Time (c) Velocity (d) Mass

Ans / উত্তৰ: (c) Velocity

Explanation / ব্যাখ্যা: Velocity is a vector quantity because it has direction.

Example: 20 m/s east, Here, both speed (20 m/s) and direction (east) are given.

ব্যাখ্যা: বেগ (Velocity) এটা ভেক্টৰ ৰাশি কাৰণ ইয়াত দিশ থাকে। উদাহৰণ: 20 m/s পূব দিশে, ইয়াত দ্ৰুতি (20 m/s) আৰু দিশ (পূব) দুয়োটাই উল্লেখ আছে।

সেয়েহে, Velocity = Vector Quantity

7. A car changes its velocity from 10 m/s to 20 m/s in 5 s. Its acceleration is: (৭. এখন গাড়ীৰ বেগ 10 m/s ৰ পৰা 20 m/s হয় 5 s ত। ত্বৰণ কিমান ?)

(a) 1 m/s² (b) 2 m/s² (c) 5 m/s² (d) 10 m/s²

Ans / উত্তৰ: (b) 2 m/s²

Explanation / ব্যাখ্যা: Formula / সূত্ৰ : Acceleration = (20 − 10) ÷ 5 = 2 m/s²

8. If an object moves with constant velocity, its acceleration is: (৮. যদি কোনো বস্তু স্থিৰ বেগে গতি কৰে, তেন্তে তাৰ ত্বৰণ কিমান ?)

(a) 1 m/s² (b) Infinite (c) Zero (d) Negative

Ans / উত্তৰ: (c) Zero

Explanation / ব্যাখ্যা: Acceleration is the change in velocity. If velocity remains constant (does not change), then there is no acceleration.

ব্যাখ্যা: ত্বৰণ হৈছে বেগৰ পৰিবৰ্তনৰ হাৰ। যদি বেগ স্থিৰ থাকে (সলনি নহয়), তেন্তে কোনো ত্বৰণ নাথাকে। Therefore / সেয়েহে, Acceleration = 0 (Zero).

Example / উদাহৰণ: A car moves at 20 m/s east all the time. Its velocity does not change.

Acceleration = 0 m/s².

9. Which quantity requires direction ? (৯. তলৰ কোনটো ৰাশিৰ বাবে দিশৰ প্ৰয়োজন ?)

(a) Distance (b) Speed (c) Velocity (d) Time

Ans / উত্তৰ: (c) Velocity

Explanation / ব্যাখ্যা: Velocity requires direction because it tells us how fast an object is moving and in which direction. Ex: 30 km/h north, Without direction, it is only speed, not velocity.

ব্যাখ্যা: বেগ (Velocity) ৰ বাবে দিশৰ প্ৰয়োজন হয়, কাৰণ ই আমাক কয় বস্তু এটা কিমান দ্ৰুত আৰু কোন দিশত গতি কৰিছে। উদাহৰণ: 30 km/h উত্তৰ দিশে

দিশ উল্লেখ নাথাকিলে ই কেৱল দ্ৰুতি (Speed) হ'ব, বেগ (Velocity) নহয়।

Trick / কৌশল: Direction needed → Velocity {দিশ লাগিব → Velocity (বেগ)}

10. A bike moving at 50 km/h north is an example of: (১০. এখন বাইক 50 km/h বেগে উত্তৰ দিশলৈ গতি কৰিছে। ই কি ?)

(a) Speed (b) Distance (c) Velocity (d) Acceleration

Ans / উত্তৰ: (c) Velocity

Explanation / ব্যাখ্যা: North direction is given. Therefore, it is velocity. (উত্তৰ দিশ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেয়ে ই বেগ (Velocity)।)