@. Lost Spring – Stories of Stolen Childhood : হেৰাই যোৱা বসন্ত – চুৰি হোৱা শৈশৱৰ কাহিনীসমূহ

---

Understanding the Text | পাঠৰ বুজাবুজি

1. What could be some of the reasons for the migration of people from villages to cities ? গ্ৰামৰ পৰা চহৰলৈ মানুহে স্থানান্তৰিত হোৱাৰ কিছুমান কাৰণ কি হ'ব পাৰে ?

Ans: People migrate from villages to cities due to poverty, unemployment, natural disasters like floods and storms, lack of education and healthcare, and the hope of finding better jobs and a better standard of living.

উত্তৰ: মানুহে দাৰিদ্ৰ্য, নিবনুৱা সমস্যা, বানপানী আৰু ধুমুহাৰ দৰে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ অভাৱ, আৰু উন্নত চাকৰি তথা ভাল জীৱনৰ আশাত গ্ৰামৰ পৰা চহৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

2. Would you agree that promises made to poor children are rarely kept? Why do you think this happens in the incidents narrated in the text ? আপুনি নে ভাবেনে যে দুখীয়া শিশুসকলক দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি সচৰাচৰ পালন কৰা নহয়? পাঠত উল্লেখ কৰা ঘটনাবোৰত এনে কিয় ঘটে বুলি আপুনি ভাবে ?

Ans: Yes, I agree. Poor children are often given false hopes because many people make promises without seriously intending to fulfil them. In the story, the narrator casually promises to start a school, but Saheb believes it sincerely. This shows how easily poor children trust others and how society often fails them.

উত্তৰ: হয়, মই একমত। দুখীয়া শিশুসকলক বহু সময়ত মিছা আশা দিয়া হয়, কাৰণ বহুতে আন্তৰিকভাৱে পালন কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে। এই পাঠত লেখিকাই ধেমালিৰ ছলে বিদ্যালয় খোলাৰ কথা কৈছিল, কিন্তু ছাহেবে সেই কথাটো সঁচা বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা দেখা যায় যে দুখীয়া শিশুসকলে সহজে বিশ্বাস কৰে, কিন্তু সমাজে বহু সময়ত তেওঁলোকৰ আশা পূৰণ নকৰে।

3. What forces conspire to keep the workers in the bangle industry of Firozabad in poverty ? ফিৰোজাবাদৰ চুড়ি উদ্যোগৰ শ্ৰমিকসকলক দাৰিদ্ৰ্যত ৰাখিবলৈ কোনবোৰ শক্তিয়ে একেলগে কাম কৰে ?

Ans: The workers remain poor because of poverty, illiteracy, child labour, caste traditions, exploitation by middlemen, low wages, debt, and the failure of the authorities to enforce labour laws. These factors trap the workers in a cycle of poverty for generations.

উত্তৰ: দাৰিদ্ৰ্য, নিৰক্ষৰতা, শিশুশ্ৰম, জাতিগত পৰম্পৰা, মধ্যস্বত্বভোগীৰ শোষণ, কম মজুৰি, ঋণৰ বোজা আৰু আইন সঠিকভাৱে প্ৰয়োগ নোহোৱাৰ বাবে ফিৰোজাবাদৰ চুড়ি উদ্যোগৰ শ্ৰমিকসকল দাৰিদ্ৰ্যৰ মাজতেই আবদ্ধ হৈ থাকে। এই সকলো কাৰণে তেওঁলোক প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম দাৰিদ্ৰ্যৰ চক্ৰত বন্দী হৈ থাকে।

==================================================

Talking about the Text | পাঠটোৰ ওপৰত আলোচনা

1. How, in your opinion, can Mukesh realise his dream? আপোনাৰ মতে, মুকেশে কেনেকৈ নিজৰ সপোন পূৰণ কৰিব পাৰে ?

Ans: Mukesh can realise his dream through education, skill training, hard work, and determination. If he gets an opportunity to learn motor mechanics and receives support from society and the government, he can become a successful motor mechanic and improve his life.

উত্তৰ: মোৰ মতে, শিক্ষা, দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু দৃঢ় সংকল্পৰ জৰিয়তে মুকেশে নিজৰ সপোন পূৰণ কৰিব পাৰে। যদি তেওঁ মটৰ মেকানিকৰ প্ৰশিক্ষণ লোৱাৰ সুযোগ আৰু সমাজ তথা চৰকাৰৰ সহায় লাভ কৰে, তেন্তে তেওঁ এগৰাকী সফল মটৰ মেকানিক হ'ব পাৰিব আৰু নিজৰ জীৱন উন্নত কৰিব পাৰিব।

2. Mention the hazards of working in the glass bangles industry. কাঁচৰ চুড়ি উদ্যোগত কাম কৰাৰ বিপদসমূহ উল্লেখ কৰা।

Ans: The hazards of working in the glass bangle industry are: কাঁচৰ চুড়ি উদ্যোগত কাম কৰাৰ বিপদসমূহ হৈছে -

• Working in extremely high temperatures. অতি উচ্চ তাপমাত্ৰাত কাম কৰিবলগীয়া হয়।


• Exposure to harmful smoke and glass dust. : ক্ষতিকাৰক ধোঁৱা আৰু কাঁচৰ ধূলিৰ সংস্পৰ্শত থাকিবলগীয়া হয়।


• Poor ventilation and lack of fresh air. : বিশুদ্ধ বায়ু আৰু বায়ু চলাচলৰ অভাৱ।


• Risk of burns and injuries. : জ্বলি যোৱা আৰু আঘাত পোৱাৰ সম্ভাৱনা।


• Eye damage and loss of eyesight. : চকুৰ ক্ষতি আৰু দৃষ্টিশক্তি হেৰুৱাৰ আশংকা।


• Long working hours leading to physical and mental exhaustion. : দীঘলীয়া সময় ধৰি কাম কৰাৰ ফলত শাৰীৰিক আৰু মানসিক ক্লান্তি।


• Child labour, which deprives children of education and a healthy childhood.  : শিশুশ্ৰমৰ ফলত শিক্ষা আৰু সুস্থ শৈশৱৰ পৰা বঞ্চিত হোৱা।\

3. Why should child labour be eliminated and how ? : শিশুশ্ৰম কিয় দূৰ কৰিব লাগে আৰু কেনেকৈ দূৰ কৰিব পাৰি ?

Ans: Child labour should be eliminated because it deprives children of their education, health, safety, and childhood. It can be eliminated by enforcing child labour laws, providing free and quality education, reducing poverty, creating employment opportunities for parents, spreading public awareness, and ensuring strict action against those who employ children.

উত্তৰ: শিশুশ্ৰম দূৰ কৰিব লাগে, কাৰণ ই শিশুসকলক শিক্ষা, স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু শৈশৱৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰে। ইয়াক দূৰ কৰিবলৈ শিশুশ্ৰমবিৰোধী আইন কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰা, বিনামূলীয়া আৰু মানসম্পন্ন শিক্ষা প্ৰদান কৰা, দাৰিদ্ৰ্য হ্ৰাস কৰা, অভিভাৱকৰ বাবে কৰ্মসংস্থান সৃষ্টি কৰা, জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা আৰু শিশুশ্ৰম নিয়োগকাৰীৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা প্ৰয়োজন।

==============================================

THINKING about Language | ভাষাৰ বিষয়ে চিন্তা

Although this text speaks of factual events and situations of misery, it transforms these situations with an almost poetical prose into a literary experience. How does it do so? Here are some literary devices.

যদিও এই পাঠটো বাস্তৱ ঘটনা আৰু দুখ-কষ্টৰে ভৰা পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে, তথাপিও লেখিকাই প্ৰায় কবিতাৰ দৰে গদ্যশৈলী ব্যৱহাৰ কৰি এই ঘটনাবোৰক এক সাহিত্যিক অভিজ্ঞতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। তেওঁ এই কাম কেনেকৈ কৰিছে? তলত কিছুমান সাহিত্যিক অলংকাৰ (Literary Devices) দিয়া হৈছে।

1. Hyperbole (অতিশয়োক্তি) : Hyperbole is a way of speaking or writing that makes something sound better, bigger, or more exciting than it really is.

Ex: Garbage to them is gold. (Hyperbole (অতিশয়োক্তি) হৈছে এনে এক সাহিত্যিক অলংকাৰ, য'ত কোনো বিষয়ক বাস্তৱৰ তুলনাত অধিক ডাঙৰ, অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বা অধিক প্ৰভাৱশালী কৰি প্ৰকাশ কৰা হয়।) উদাহৰণ: Garbage to them is gold. (তেওঁলোকৰ বাবে আৱৰ্জনাই সোণৰ সমান মূল্যবান।)

2. Metaphor (ৰূপক) : A metaphor compares two things or ideas that are not very similar. It describes one thing in terms of another by transferring the quality of one thing to another without using the words "like" or "as". Ex: The road was a ribbon of light.

Metaphor (ৰূপক) হৈছে এনে এক সাহিত্যিক অলংকাৰ, য'ত দুটা সম্পূৰ্ণ ভিন্ন বস্তু বা ধাৰণাৰ মাজত "like" বা "as" শব্দ ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ পোনপটীয়া তুলনা কৰা হয়। ইয়াত এটা বস্তুৰ গুণ আন এটা বস্তুলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। উদাহৰণ: The road was a ribbon of light. (ৰাস্তাটো পোহৰৰ ফিটাৰ দৰে দীঘল আৰু উজ্জ্বল দেখা গৈছিল।)

3. Simile (উপমা) : A simile is a word or phrase that compares one thing with another using the words "like" or "as". Ex: As white as snow.

Simile (উপমা) হৈছে এনে এক সাহিত্যিক অলংকাৰ, য'ত "like" বা "as" শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি এটা বস্তুৰ লগত আন এটা বস্তুৰ তুলনা কৰা হয়। উদাহৰণ: As white as snow. (বৰফৰ দৰে বগা।)

=========================================================

Thinking about Language | ভাষাৰ বিষয়ে চিন্তা

Question | প্ৰশ্ন : Carefully read the following phrases and sentences taken from the text. Can you identify the literary device in each example ? পাঠটোৰ পৰা লোৱা তলৰ বাক্যাংশ আৰু বাক্যসমূহ মনোযোগেৰে পঢ়া। প্ৰতিটো উদাহৰণত ব্যৱহৃত সাহিত্যিক অলংকাৰ (Literary Device) চিনাক্ত কৰক।

1. Saheb-e-Alam, which means "the lord of the universe", is directly in contrast to what Saheb is in reality. ("ছাহেব-এ-আলম", যাৰ অৰ্থ "বিশ্বৰ অধিপতি", সেয়া বাস্তৱ জীৱনত ছাহেবৰ অৱস্থাৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ বিপৰীত।)

Ans | উত্তৰ: Irony (বিৰোধাভাস)

Explanation: The meaning of Saheb's name is very grand, but in reality he is a poor ragpicker. This contrast between his name and his real life creates irony. ব্যাখ্যা: ছাহেবৰ নামৰ অৰ্থ অতি মহান, কিন্তু বাস্তৱত তেওঁ এজন দুখীয়া কাবাৰ সংগ্ৰহকাৰী। নাম আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ এই বৈপৰীত্যই বিৰোধাভাস (Irony) সৃষ্টি কৰিছে।

2. Drowned in an air of desolation. নিৰ্জনতা আৰু বিষাদৰ পৰিৱেশত ডুব যোৱা।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: The place is not actually drowned. It is described as if it is submerged in sadness to create a strong image. ব্যাখ্যা: ঠাইখন সঁচাকৈয়ে ডুব যোৱা নাই। ইয়াক বিষাদ আৰু নিৰ্জনতাত ডুব যোৱা বুলি ৰূপকভাৱে প্ৰকাশ কৰা হৈছে।

3. Seemapuri, a place on the periphery of Delhi yet miles away from it, metaphorically. সীমাপুৰী দিল্লীৰ উপকণ্ঠত অৱস্থিত হ’লেও ৰূপক অৰ্থত বহু দূৰত থকা এখন ঠাই।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: Although Seemapuri is physically close to Delhi, it is socially and economically far behind. ব্যাখ্যা: সীমাপুৰী ভৌগোলিকভাৱে দিল্লীৰ ওচৰত থাকিলেও সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিকভাৱে বহু পিছপৰা। সেই কথাটো ৰূপকৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰা হৈছে।

4. For the children it is wrapped in wonder; for the elders it is a means of survival শিশুসকলৰ বাবে ই আশ্চৰ্যৰে ভৰা; ডাঙৰসকলৰ বাবে ই জীৱিকাৰ উপায়।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: Garbage is described as a source of excitement for children but as a source of livelihood for adults. ব্যাখ্যা: শিশুৰ বাবে আৱৰ্জনা আশা আৰু কৌতূহলৰ উৎস, কিন্তু ডাঙৰসকলৰ বাবে ই জীৱিকা নিৰ্বাহৰ মাধ্যম।

5.  As her hands move mechanically like the tongs of a machine.... তাইৰ হাতবোৰ যন্ত্ৰৰ চিমটাৰ দৰে যান্ত্ৰিকভাৱে চলি থাকে।

Ans | উত্তৰ: Simile (উপমা)

Explanation: The comparison uses the word "like", showing that her hands move just like a machine because of repetitive work. ব্যাখ্যা: ইয়াত "like" শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি তাইৰ হাতক যন্ত্ৰৰ চিমটাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা একে কাম বাৰে বাৰে কৰাৰ অভ্যাস প্ৰকাশ পাইছে।

6. She still has bangles on her wrist, but not light in her eyes. তাইৰ হাতত এতিয়াও চুড়ি আছে, কিন্তু চকুত পোহৰ নাই।

Answer | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: "Light in her eyes" means hope, happiness, and enthusiasm, not actual light. ব্যাখ্যা: "চকুত পোহৰ নাই" বুলিলে প্ৰকৃত পোহৰ নহয়, আশা, আনন্দ আৰু জীৱনৰ উৎসাহ নথকাটো বুজোৱা হৈছে।

7. Few airplanes fly over Firozabad. ফিৰোজাবাদৰ ওপৰেৰে খুব কম বিমান উৰি যায়।

Ans | উত্তৰ: Symbolism (প্ৰতীক)

Explanation: Airplanes symbolize high dreams and opportunities, which are absent in the lives of the poor children. ব্যাখ্যা: বিমান উচ্চ সপোন আৰু উন্নত সুযোগৰ প্ৰতীক। ফিৰোজাবাদৰ শিশুসকলৰ জীৱনত এনে সুযোগৰ অভাৱ বুজোৱা হৈছে।

8. Web of poverty. : দাৰিদ্ৰ্যৰ জাল।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: Poverty is compared to a web because people become trapped in it and find it difficult to escape. ব্যাখ্যা: দাৰিদ্ৰ্যক মকৰাজালৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে, কাৰণ ইয়াত এবাৰ আবদ্ধ হ'লে ওলাই অহাটো কঠিন।

9. Scrounging for gold. সোণ বিচাৰি ফুৰা।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: The ragpickers are not searching for real gold. The valuable things they find in garbage are compared to gold. ব্যাখ্যা: তেওঁলোকে সঁচা সোণ বিচৰা নাই। আৱৰ্জনাৰ মাজত পোৱা মূল্যবান বস্তুবোৰক সোণৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।

10.  And survival in Seemapuri means rag-picking. Through the years, it has acquired the proportions of a fine art. সীমাপুৰীত জীয়াই থকাৰ অৰ্থ হ'ল কাবাৰ সংগ্ৰহ কৰা। বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি এই কামটো যেন এক উৎকৃষ্ট কলাৰ ৰূপ লৈছে।

Ans | উত্তৰ: Hyperbole (অতিশয়োক্তি)

Explanation: Calling rag-picking a "fine art" is an exaggeration used to show how essential and skilled it has become for survival. ব্যাখ্যা: কাবাৰ সংগ্ৰহক "উৎকৃষ্ট কলা" বুলি কোৱাটো অতিৰঞ্জিত প্ৰকাশ। ইয়াৰ দ্বাৰা জীৱনধাৰণৰ বাবে এই কামৰ গুৰুত্ব প্ৰকাশ পাইছে।

11. The steel canister seems heavier than the plastic bag he would carry so lightly over his shoulders. আগতে সহজে কান্ধত কঢ়িয়াই ফুৰা প্লাষ্টিকৰ বেগতকৈ এতিয়া ষ্টীলৰ কেনিষ্টাৰটো অধিক গধুৰ যেন লাগে।

Ans | উত্তৰ: Metaphor (ৰূপক)

Explanation: The steel canister represents responsibility and the loss of freedom. It feels heavier because Saheb has lost his carefree childhood. ব্যাখ্যা: ষ্টীলৰ কেনিষ্টাৰটো দায়িত্ব আৰু স্বাধীনতা হেৰুৱাৰ প্ৰতীক। সেয়েহে ই কেৱল ওজনৰ বাবে নহয়, জীৱনৰ বোজাৰ বাবেও অধিক গধুৰ যেন অনুভৱ হয়।