• A ray parallel to the principal axis reflects through the principal focus (F). প্ৰধান অক্ষৰ সমান্তৰাল কিৰণ প্ৰতিফলনৰ পিছত মুখ্য ফ'কাচ (F)-ৰ মাজেৰে যায়।


• A ray passing through the centre of curvature (C) reflects back along the same path. বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰ (C)-ৰ মাজেৰে যোৱা কিৰণ একে পথেদি উভতি আহে।


• The reflected rays meet at the centre of curvature (C). প্ৰতিফলিত কিৰণসমূহ বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰ (C)-ত মিলিত হয়।

Nature of the Image (প্ৰতিচ্ছবিৰ বৈশিষ্ট্য)

• Position: At C (বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰত)


• Size: Same size as the object (বস্তুৰ সমান আকাৰৰ)


• Nature: Real (বাস্তৱ)


• Orientation: Inverted (ওলোটা)

==============================================

MCQs

1. When an object is placed at the centre of curvature (C) of a concave mirror, the image is formed: যেতিয়া বস্তু অৱতল দাপোনৰ বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰ (C)-ত ৰখা হয়, তেতিয়া প্ৰতিচ্ছবি ক'ত গঠন হয় ?

A) At F | B) Between C and F | C) At C | D) At Infinity

Ans: C) At C

Explanation: When the object is at the centre of curvature, the reflected rays meet at C. Hence, the image is formed at C. ব্যাখ্যা: বস্তু C-ত থাকিলে প্ৰতিফলিত কিৰণসমূহ C-তেই মিলিত হয়। সেয়েহে প্ৰতিচ্ছবি C-তেই গঠন হয়।

A) Virtual, erect, enlarged | B) Real, inverted and same size | C) Real, erect | D) Virtual, diminished

Ans:  B) Real, inverted and same size

Explanation: A concave mirror forms a real, inverted image of the same size when the object is at C. ব্যাখ্যা: বস্তু C-ত থাকিলে অৱতল দাপোনে বাস্তৱ, ওলোটা আৰু বস্তুৰ সমান আকাৰৰ প্ৰতিচ্ছবি গঠন কৰে।

A) Through F | B) Parallel to principal axis | C) Back along the same path | D) Towards the pole

Ans:  C) Back along the same path

Explanation: A ray directed towards the centre of curvature strikes the mirror normally and retraces its path after reflection. ব্যাখ্যা: C-ৰ মাজেৰে যোৱা কিৰণ দাপোনত লম্বভাৱে আপতিত হয়, সেয়েহে প্ৰতিফলনৰ পিছত একে পথেদি উভতি আহে।

A) Enlarged | B) Diminished | C) Same as the object | D) Highly enlarged

Ans:  C) Same as the object

Explanation: At the centre of curvature, the image and object have the same size. ব্যাখ্যা: বস্তু C-ত থাকিলে প্ৰতিচ্ছবিৰ আকাৰ বস্তুৰ সমান হয়।

A) Virtual, erect, diminished | B) Real, erect, enlarged | C) Real, inverted, same size ✅ | D) Virtual, inverted

Ans:  C) Real, inverted, same size

Explanation: This is the standard image formed by a concave mirror when the object is placed at the centre of curvature. ব্যাখ্যা: অৱতল দাপোনত বস্তু C-ত থাকিলে প্ৰতিচ্ছবি সদায় বাস্তৱ, ওলোটা আৰু সমান আকাৰৰ হয়।

Object at C → Image at C

• Position: C


• Nature: Real (বাস্তৱ)


• Image: Inverted (ওলোটা)


• Size: Same Size (সমান আকাৰ)

Shortcut: C → C (R I S)
R = Real | I = Inverted | S = Same Size