Object Between F and P – Concave Mirror : বস্তু F আৰু P-ৰ মাজত থাকিলে (অৱতল দাপোন)

---

• A ray parallel to the principal axis reflects through the principal focus (F). প্ৰধান অক্ষৰ সমান্তৰাল কিৰণ প্ৰতিফলনৰ পিছত মুখ্য ফ'কাচ (F)-ৰ মাজেৰে যায়।


• A ray incident at the pole (P) reflects according to the laws of reflection. (Alternatively, a ray directed towards C may be used.) ধ্ৰুৱবিন্দু (P)-ত আপতিত কিৰণ প্ৰতিফলনৰ নিয়ম অনুসৰি প্ৰতিফলিত হয়। (বিকল্পভাৱে, C-ৰ দিশে যোৱা কিৰণো ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।)

• The reflected rays diverge, but their backward extensions meet behind the mirror. প্ৰতিফলিত কিৰণসমূহ অপসাৰিত (diverge) হয়, কিন্তু সিহঁতৰ পিছফালৰ সম্প্ৰসাৰণ দাপোনৰ পিছফালে মিলিত হয়।

Nature of the Image (প্ৰতিচ্ছবিৰ বৈশিষ্ট্য)

• Position: Behind the mirror (দাপোনৰ পিছফালে)


• Size: Enlarged (ডাঙৰ)


• Nature: Virtual (অবাস্তৱ)


• Orientation: Erect (থিয়)

==========================================

MCQs

1. When an object is placed between the focus (F) and the pole (P) of a concave mirror, the image formed is: অৱতল দাপোনৰ F আৰু P-ৰ মাজত বস্তু থাকিলে প্ৰতিচ্ছবিখন কেনেধৰণৰ হয় ?

A) Real, inverted, diminished | B) Real, inverted, enlarged | C) Virtual, erect, enlarged  | D) Virtual, erect, diminished

Ans: C) Virtual, erect, enlarged

Explanation: When the object is between F and P, the reflected rays diverge. Their backward extensions meet behind the mirror, forming a virtual, erect, and enlarged image. ব্যাখ্যা : বস্তু F আৰু P-ৰ মাজত থাকিলে প্ৰতিফলিত কিৰণসমূহ অপসাৰিত হয়। সিহঁতৰ পিছফালৰ সম্প্ৰসাৰণ দাপোনৰ পিছফালে মিলিত হয়। সেয়েহে প্ৰতিচ্ছবি অবাস্তৱ, থিয় আৰু ডাঙৰ হয়।

2. Where is the image formed when the object is between F and P of a concave mirror ? অৱতল দাপোনৰ F আৰু P-ৰ মাজত বস্তু থাকিলে প্ৰতিচ্ছবি ক'ত গঠন হয় ?

A) At C | B) At F | C) Behind the mirror | D) At infinity

Ans: C) Behind the mirror

Explanation: The backward extensions of the reflected rays meet behind the mirror. ব্যাখ্যা: প্ৰতিফলিত কিৰণসমূহৰ পিছফালৰ সম্প্ৰসাৰণ দাপোনৰ পিছফালে মিলিত হয়।

3. The image formed by a concave mirror when the object is between F and P is: অৱতল দাপোনৰ F আৰু P-ৰ মাজত বস্তু থাকিলে প্ৰতিচ্ছবিৰ আকাৰ কেনে হয় ?

A) Diminished | B) Same size | C) Enlarged | D) Point-sized

Ans: C) Enlarged

Explanation: The image is larger than the object and is therefore enlarged. ব্যাখ্যা: প্ৰতিচ্ছবিখন বস্তুতকৈ ডাঙৰ হয়।

4. Which ray rule is correct for a concave mirror ? অৱতল দাপোনৰ বাবে কোনটো কিৰণ নিয়ম সঠিক ?

A) A ray parallel to the principal axis reflects through the principal focus. | B) A parallel ray reflects away from F | C) A ray through F reflects towards C | D) A ray through P always retraces its path

Ans: A) A ray parallel to the principal axis reflects through the principal focus.

Explanation: This is the first principal ray rule of a concave mirror. ব্যাখ্যা: এইটো অৱতল দাপোনৰ প্ৰথম মুখ্য কিৰণ নিয়ম।

5. Which statement is correct when the object is between F and P ? বস্তু F আৰু P-ৰ মাজত থাকিলে তলৰ কোনটো সঠিক ?

A) Real, inverted image at C | B) Real image at F | C) Virtual, erect image behind the mirror | D) Image at infinity

Ans: C) Virtual, erect image behind the mirror

Explanation: The image is formed behind the mirror and is virtual, erect, and magnified. ব্যাখ্যা: প্ৰতিচ্ছবিখন দাপোনৰ পিছফালে গঠন হয় আৰু ই অবাস্তৱ, থিয় আৰু ডাঙৰ হয়।

Trick

Object Between F and P → Image Behind the Mirror

• Position: Behind the mirror (দাপোনৰ পিছফালে)


• Nature: Virtual (অবাস্তৱ)


• Image: Erect (থিয়)


• Size: Enlarged (ডাঙৰ)

Shortcut: F–P → Behind Mirror (V E E)

• V = Virtual


• E = Erect


• E = Enlarged